Sau khi hợp nhất Bình Phước và Đồng Nai, Tp.Đồng Nai mới không chỉ mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị mà còn hình thành vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn hàng đầu cả nước. Trong đó, cây sầu riêng đang nổi lên là một trong những ngành hàng chủ lực với diện tích khoảng 23.000ha, sản lượng ước đạt 250.000 tấn mỗi năm.
Giá đầu vào tăng cao, người trồng lo lợi nhuận giảm
Những ngày đầu tháng 6, hàng chục nghìn hecta sầu riêng trên địa bàn Tp.Đồng Nai bước vào vụ thu hoạch. Tại các vùng chuyên canh như Phước Bình, Thuận Lợi, Cẩm Mỹ, Tân Phú, Xuân Lộc, Bình Lộc và nhiều địa phương khác, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương khi nhà vườn, thương lái và các cơ sở đóng gói cùng tăng tốc phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Vườn sầu riêng rộng hàng chục hecta tại Đồng Nai đang vào vụ thu hoạch chính năm 2026.
Sầu riêng Đồng Nai từ lâu được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ chất lượng ổn định, hương vị thơm ngon. Đặc biệt, thời điểm thu hoạch thường muộn hơn so với nhiều địa phương thuộc Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, giúp giảm áp lực cạnh tranh nguồn cung và tạo lợi thế về giá bán trong giai đoạn chính vụ.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp, diện tích sầu riêng trên địa bàn đã tăng mạnh trong giai đoạn 2020-2026, từ hơn 11.300ha lên khoảng 23.000ha. Đây là một trong những loại cây ăn trái có tốc độ phát triển nhanh nhất, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương.
Dù bước vào vụ thu hoạch với sản lượng khá dồi dào, nhiều nhà vườn vẫn mang tâm trạng thấp thỏm trước diễn biến của thị trường.
Trao đối với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Minh Hiếu, Phó Chủ nhiệm CLB Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi Tp.Đồng Nai, chủ trang trại Gia Bảo Ecofarm cho biết, giá sầu riêng tại vườn hiện dao động khoảng 30.000-32.000 đồng/kg. Đối với những lô hàng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, giao trực tiếp về các kho thu mua, giá có thể đạt từ 43.000-44.000 đồng/kg.
Ông Nguyễn Minh Hiếu, Phó Chủ nhiệm CLB Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi Tp.Đồng Nai, chủ trang trại Gia Bảo Ecofarm.
Theo ông Hiếu, chất lượng sầu riêng năm nay nhìn chung khá tốt, tình trạng sượng nước giảm so với một số vụ trước. Tuy nhiên, giá thu mua hiện thấp hơn kỳ vọng trong khi chi phí sản xuất lại liên tục tăng.
"Giá nhân công tăng, nhiều loại phân bón tăng từ 10-20%, thậm chí có sản phẩm tăng khoảng 25%. Hầu hết chi phí đầu vào đều tăng nhưng giá sầu riêng lại giảm, khiến lợi nhuận của nhà vườn bị ảnh hưởng đáng kể", ông Hiếu chia sẻ.
Về năng suất, ông Hiếu cho biết tùy thuộc độ tuổi cây và điều kiện chăm sóc. Với những vườn đang ở giai đoạn kinh doanh ổn định, năng suất có thể đạt từ 20-25 tấn/ha. Riêng các vườn sầu riêng lâu năm từ 15-20 năm tuổi, nhiều cây có thể cho sản lượng từ 400-500kg trái mỗi vụ.
Cũng theo ông Hiếu, những đợt mưa lớn xuất hiện thời gian qua đã tác động nhất định đến chất lượng trái tại một số khu vực. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào địa hình, khả năng thoát nước và quy trình canh tác của từng nhà vườn.
"Những vườn có hệ thống thoát nước tốt, áp dụng đúng quy trình kỹ thuật thì gần như không bị ảnh hưởng. Trong khi đó, một số vườn bị sượng nước khiến chất lượng cơm sầu riêng không đạt yêu cầu, dẫn đến giá bán thấp hơn", ông Hiếu nói.
Giá sầu riêng năm nay biến động mạnh, song nhu cầu thu mua phục vụ xuất khẩu vẫn duy trì ở mức cao tại nhiều vùng trồng của Đồng Nai.
Ở góc độ thị trường, trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phạm Văn Nam, thương lái chuyên thu mua sầu riêng tại khu vực Đông Nam Bộ, cho biết hoạt động thu mua năm nay diễn ra khá sôi động nhưng giá cả biến động mạnh theo nhu cầu xuất khẩu.
"Có thời điểm doanh nghiệp và thương lái cạnh tranh mua hàng khiến giá tăng nhanh, nhưng cũng có lúc thị trường xuất khẩu chững lại khiến giá giảm mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Điều này tạo áp lực cho cả người trồng lẫn đơn vị thu mua", ông Nam cho biết.
Theo ông Nam, các doanh nghiệp hiện không chỉ quan tâm đến mẫu mã bên ngoài mà đặc biệt chú trọng chất lượng cơm sầu riêng, độ ráo cơm, hương vị và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu.
Liên kết sản xuất để tạo "luồng xanh" xuất khẩu
Đánh giá về tiềm năng phát triển ngành hàng sầu riêng sau hợp nhất, ông Nguyễn Minh Hiếu cho rằng Đồng Nai đang sở hữu vùng nguyên liệu lớn với nhiều lợi thế để trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu sầu riêng hàng đầu cả nước.
Nhờ điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi và quy trình canh tác ngày càng bài bản, sầu riêng Đồng Nai được thị trường trong nước và xuất khẩu đánh giá cao về chất lượng.
Tuy nhiên, theo ông Hiếu, để khai thác hiệu quả tiềm năng này cần nhanh chóng thay đổi phương thức sản xuất theo hướng liên kết và chuyên nghiệp hơn.
"Người dân không thể sản xuất manh mún như trước. Muốn phát triển bền vững phải liên kết thông qua các hợp tác xã, tổ hợp tác để tạo ra vùng nguyên liệu lớn, chất lượng đồng đều và minh bạch", ông Hiếu nhận định.
Theo ông Hiếu, khi các hộ dân tham gia HTX hoặc tổ hợp tác, quy trình sản xuất sẽ được quản lý chặt chẽ hơn, giúp sản phẩm đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
"Liên kết sản xuất sẽ tạo ra nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều, từ đó tạo tiền đề để đàm phán các 'luồng xanh' xuất khẩu cho trái sầu riêng Việt Nam. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị ngành hàng trong thời gian tới", ông Hiếu nhấn mạnh.
Ông Hiếu cũng kiến nghị Nhà nước sớm đầu tư hệ thống đường sắt kết nối các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm với các cảng biển và trung tâm logistics.
Chất lượng trái ổn định cùng lợi thế thu hoạch muộn giúp sầu riêng Đồng Nai duy trì sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
"Nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng cần được vận chuyển nhanh với chi phí hợp lý. Nếu có hệ thống đường sắt hiện đại, khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam sẽ được nâng cao đáng kể. Đây cũng là động lực để ngành sầu riêng mang về nguồn thu hàng tỷ USD, góp phần xây dựng nền kinh tế vững mạnh trong giai đoạn đất nước vươn mình", ông Hiếu chia sẻ.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Thạch Ni, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thuận Lợi, cho biết địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên tham gia các mô hình liên kết sản xuất, xây dựng mã số vùng trồng và áp dụng quy trình canh tác an toàn.
"Chúng tôi khuyến khích nông dân tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác, ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất, kiểm soát tốt vật tư đầu vào và tuân thủ quy trình kỹ thuật nhằm đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu", ông Thạch Ni cho biết.
Nhà vườn chú trọng chăm sóc, kiểm soát dinh dưỡng và nguồn nước nhằm bảo đảm chất lượng sầu riêng phục vụ thị trường xuất khẩu.
Với diện tích ngày càng mở rộng, sản lượng liên tục tăng và nhu cầu tiêu thụ trên thị trường quốc tế vẫn ở mức cao, ngành sầu riêng Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Tuy nhiên, để biến lợi thế về quy mô thành sức cạnh tranh thực sự, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện hạ tầng logistics và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Trên những vườn sầu riêng đang vào độ chín rộ, niềm hy vọng của người nông dân không chỉ nằm ở một vụ mùa thắng lợi mà còn ở việc xây dựng được một ngành hàng phát triển bền vững. Sau hợp nhất, "thủ phủ sầu riêng" mới của Đông Nam Bộ đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế trên bản đồ nông nghiệp Việt Nam và từng bước chinh phục những thị trường khó tính trên thế giới.
