Giá cá tra lập đỉnh
Những ngày đầu năm, thị trường cá tra thương phẩm và cá tra giống tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ghi nhận mức giá cao nhất trong nhiều năm.
Diễn biến này mở ra cơ hội cải thiện thu nhập cho người nuôi còn cá đến kỳ thu hoạch, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức lại sản xuất, bảo đảm nguồn cung con giống ổn định và tăng cường liên kết chuỗi để duy trì đà tăng trưởng bền vững, tránh những biến động mang tính chu kỳ.
Theo ghi nhận của PV Người Đưa Tin, tại các vùng nuôi trọng điểm như Đồng Tháp, Cần Thơ, An Giang, giá cá tra thương phẩm loại 0,8 – 1 kg/con đã tăng nhanh từ mức 28.000 – 30.000 đồng/kg lên 35.000 đồng/kg.
So với các đợt tăng trước đây, mức giá này cao hơn 5.000 – 7.000 đồng/kg, tạo nên một kỷ lục mới mà nhiều người trong ngành thừa nhận là "chưa từng chứng kiến".
Giá cá tra tăng mạnh giúp người nuôi phấn khởi sau thời gian dài khó khăn.
Theo ông Hoàng Văn Bảo (người nuôi cá tra lâu năm tại Hồng Ngự) cho biết, với chi phí sản xuất bình quân khoảng 24.000 – 26.000 đồng/kg, người nuôi có thể đạt mức lợi nhuận 8.000 – 10.000 đồng/kg.
Đây được xem là "mức lời mơ ước" trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản nhiều năm qua liên tục chịu áp lực từ giá thức ăn, chi phí con giống và vốn vay tăng cao.
"Một trong những nguyên nhân quan trọng đẩy giá cá tra thương phẩm tăng mạnh là sự thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu. Cá tra là đối tượng nuôi có chu kỳ dài, từ 6 – 8 tháng, nên khi thị trường phục hồi, nguồn cung không thể tăng ngay", ông Hoàng chia sẻ.
Theo người dân nuôi cá tra cho biết, trước đó, do giá cá thấp kéo dài trong khi chi phí đầu vào tăng cao, nhiều hộ nuôi buộc phải treo ao, giảm thả hoặc rút khỏi nghề. Khi nhu cầu chế biến và xuất khẩu phục hồi, lượng cá đến kỳ thu hoạch không đủ đáp ứng, tạo áp lực lớn lên giá thu mua.
Ở chiều sâu hơn, thị trường cá tra giống cũng đang tăng cao. Theo người nuôi, thời tiết lạnh, biến động khí hậu khiến quá trình ươm giống gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ hao hụt cao. Nguồn cá giống vì vậy trở nên khan hiếm, giá tăng mạnh.
Hiện, cá tra giống cỡ 100 con/kg có giá lên tới 1.000 đồng/con, gấp đôi so với trước đây. Cá giống loại 30 – 35 con/kg có thời điểm tăng lên 90.000 – 92.000 đồng/kg, trong khi mức giá thông thường chỉ dao động 30.000 – 40.000 đồng/kg.
Cá tra giống.
"Giá cá giống quá cao khiến nhiều hộ sau khi bán cá xong không dám nuôi trở lại. Nếu thả nuôi với giá giống này thì giá thành cá nguyên liệu phải trên 30.000 đồng/kg. Đến lúc thu hoạch, nếu giá cá không giữ được mức cao, chắc chắn người nuôi sẽ lỗ", ông Bảo phân tích.
Mức giá 35.000 đồng/kg mang lại niềm vui lớn cho những hộ còn cá đến kỳ thu hoạch, nhưng không phải ai cũng hưởng trọn "quả ngọt". Nhiều hộ đã treo ao từ trước, không còn cá để bán khi giá lên đỉnh. Một số hộ khác dù còn cá nhưng sản lượng không nhiều do thu hẹp quy mô nuôi trong giai đoạn khó khăn.
Thực tế này cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét trong cộng đồng người nuôi cá tra. Những hộ có tiềm lực tài chính, duy trì được vùng nuôi trong giai đoạn giá thấp nay hưởng lợi lớn. Ngược lại, các hộ nhỏ lẻ, thiếu vốn dễ bị loại khỏi cuộc chơi khi thị trường biến động.
Xuất khẩu khởi sắc
Ở chiều tích cực, thị trường xuất khẩu cá tra đang ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam ước đạt hơn 2,1 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò ngành hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực. Sang năm 2026, nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, châu Âu và Trung Đông được kỳ vọng phục hồi rõ nét.
Tuy nhiên, diện tích thả nuôi cá tra toàn vùng ĐBSCL hiện chỉ duy trì khoảng 6.000 – 6.500ha, thấp hơn giai đoạn cao điểm.
Trong đó, Đồng Tháp là địa phương có diện tích nuôi cá tra xuất khẩu lớn nhất vùng với khoảng 2.500ha, đóng góp khoảng 35% sản lượng cá tra cả nước. An Giang hiện có hơn 1.200ha nuôi cá tra thương phẩm.
Ao cá tra chuẩn bị thu hoạch, mang theo kỳ vọng cải thiện thu nhập cho người nuôi.
Theo ông Lê Trung Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản An Giang, diện tích thả nuôi chưa kịp phục hồi trong khi nhu cầu chế biến, xuất khẩu tăng đã khiến nguồn cá nguyên liệu khan hiếm, tạo áp lực đẩy giá lên mức cao kỷ lục. Bên cạnh đó, việc nhiều doanh nghiệp chỉ chủ động được một phần vùng nuôi nội bộ càng làm gia tăng sức ép thu mua cá ngoài thị trường.
Ở góc độ khác, ông Dương Nghĩa Quốc, Chủ tịch Hiệp hội Cá tra Việt Nam cho rằng, giá cá tra tăng mạnh là tín hiệu tích cực nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sản xuất thiếu kiểm soát. Người nuôi không nên chạy theo giá để thả nuôi ồ ạt.
Ngành cá tra chỉ có thể phát triển ổn định khi ngư dân và doanh nghiệp tăng cường liên kết chuỗi từ nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường và đơn hàng thực tế. Sự hợp tác chặt chẽ, cùng chia sẻ lợi ích và rủi ro trong chuỗi giá trị là nền tảng cho phát triển bền vững.
Giá cá tra lập đỉnh lịch sử là tín hiệu tích cực sau nhiều năm ngành hàng này chịu áp lực lớn. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo về nguy cơ chu kỳ "tăng nóng, giảm sâu" có thể lặp lại nếu sản xuất tiếp tục mang tính tự phát, chạy theo giá.
Trong bối cảnh thị trường đang phát đi những tín hiệu thuận lợi, giá cá tra ở mức cao kỷ lục có thể trở thành cú hích quan trọng để ngành hàng tái cơ cấu theo hướng bài bản và bền vững hơn.
Nếu kiểm soát tốt sản lượng, chủ động nguồn giống chất lượng, gắn chặt sản xuất với nhu cầu thị trường và đẩy mạnh liên kết chuỗi, ngành cá tra hoàn toàn có cơ hội vượt qua “lời nguyền” chu kỳ.
Khi đó, những đợt tăng giá không chỉ mang ý nghĩa ngắn hạn, mà sẽ trở thành nền tảng cho tăng trưởng ổn định, nâng cao thu nhập cho người nuôi và gia tăng giá trị cho toàn chuỗi cá tra Việt Nam.
Đoàn Vũ
