Cơ chế xử lý chi phí đầu tư thất bại
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 407/2026 quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Công ty mẹ - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Một nội dung đáng chú ý của nghị định là cơ chế xử lý chi phí đầu tư thất bại tại các dự án, công trình điện lực có tính đặc thù, rủi ro cao. Đây là những khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, được xử lý từ nguồn lợi nhuận sau thuế.
Các khoản chi này bao gồm chi phí chuẩn bị đầu tư và chi phí đầu tư đã thực hiện theo quy định của pháp luật, thuộc hai trường hợp cụ thể.
Thứ nhất, dự án, công trình điện lực không đủ điều kiện triển khai do cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch.
Thứ hai, dự án, công trình không đủ điều kiện triển khai do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc sửa đổi chính sách, làm thay đổi điều kiện đầu tư. Việc thay đổi chính sách phải là nguyên nhân trực tiếp, quyết định dẫn đến dự án không còn đủ điều kiện triển khai.
EVN được sử dụng lợi nhuận để xử lý các dự án có rủi ro cao bị thất bại.
Nghị định quy định hồ sơ xác định chi phí đầu tư thất bại phải có các văn bản, báo cáo đánh giá ảnh hưởng của việc điều chỉnh quy hoạch hoặc thay đổi chính sách; hồ sơ nghiệm thu, thanh quyết toán và báo cáo kiểm toán độc lập tương ứng với từng trường hợp.
Căn cứ báo cáo kiểm toán chấp nhận toàn phần của kiểm toán độc lập về giá trị thanh quyết toán, EVN quyết định thời gian phân bổ tối đa 5 năm, kể từ khi Hội đồng thành viên phê duyệt đủ điều kiện quyết toán.
Cho phép phân bổ một số khoản chi qua nhiều năm
Về doanh thu và chi phí, chênh lệch tỷ giá trong quá trình đầu tư các công trình điện lực nằm trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia được phản ánh lũy kế, phân bổ vào doanh thu hoặc chi phí tài chính. Thời gian phân bổ chi phí không quá 5 năm kể từ khi công trình đi vào hoạt động. Riêng dự án quan trọng quốc gia, thời gian phân bổ không quá thời gian trả nợ khoản vay.
Chi phí công tơ điện cũng được phân bổ trong thời gian không quá 5 năm kể từ thời điểm phát sinh, phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh của EVN.
Đối với chi phí sửa chữa, khắc phục sự cố công trình điện lực do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, EVN được phân bổ không quá 3 năm kể từ thời điểm phát sinh nếu khoản chi làm giảm lãi so với kế hoạch hoặc gây lỗ. Phần được phân bổ là chi phí còn lại sau khi trừ tiền bồi thường bảo hiểm và các nguồn hỗ trợ khác, nếu có.
Về quản lý tài sản, Hội đồng thành viên EVN được quyết định chuyển giao dự án đầu tư, tài sản, công trình điện lực giữa EVN và các công ty con do tập đoàn nắm giữ 100% vốn điều lệ. Việc chuyển giao thực hiện nguyên trạng theo giá trị sổ sách, không đánh giá lại giá trị; ghi tăng, giảm vốn theo quy định.
Với công trình điện lực đầu tư theo phương thức đối tác công tư mà EVN nhận chuyển giao, trường hợp không có thông tin về nguyên giá và giá trị còn lại của tài sản, giá trị công trình được tạm xác định bằng 20% giá trị vốn đầu tư công trình điện. Sau đó, EVN tiếp tục thực hiện các bước xác định giá trị theo quy định.
Các công trình thuộc diện này đã được EVN nhận chuyển giao trước ngày nghị định có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành xác định giá trị để tạm ghi tăng tài sản, tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu cũng được áp dụng cơ chế tạm ghi giá trị tài sản từ thời điểm nhận bàn giao.
