Sáng 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; dự Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý
Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, hai dự luật này đều liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, sự an toàn của người dân và đặc biệt là sự phát triển đất nước. Do vậy yêu cầu phải phòng ngừa sớm, quản lý đúng trách nhiệm, tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của người dân, các tổ chức. Quy định phải rõ, chặt chẽ, khả thi, bảo vệ được lợi ích quốc gia, quyền lợi của người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. (Ảnh: Như Ý)
Về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ đồng tình với hướng cắt giảm các thủ tục hành chính.
Những nội dung đã được thực hiện theo nghị quyết của Chính phủ cần được đánh giá để hoàn thiện luật. Cải cách phải giảm phiền hà, nâng cao khả năng kiểm soát an toàn và hai yếu tố này phải đi liền với nhau, không thể buông lỏng, coi nhẹ.
Trong đó, về giảm thủ tục về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải đi cùng với khả năng kiểm soát đối tượng và quá trình lưu thông.
Bãi bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ phải gắn với việc kiểm tra các điều kiện còn phải tuân thủ. Bởi đây là loại hàng hóa đặc biệt, đặc thù. Sử dụng sai đối tượng, mục đích có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng. Do vậy phải kiểm soát nguồn gốc, người được mua, số lượng mua bán, xử lý doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động.
"Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý. Nếu bỏ giấy phép mà không biết nguồn gốc ở đâu, không biết quá trình vận hành thế nào và tự nhiên có vũ khí, phương tiện sẽ rất nguy hiểm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng cho rằng, cắt giảm giấy tờ trong hồ sơ trang bị vũ khí phải đi cùng cơ chế xác minh. Không yêu cầu nộp các văn bản đồng ý của cấp có thẩm quyền phải đối chiếu được những thông tin đó.
Mở rộng thêm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, các cơ quan nhà nước chủ động khai thác dữ liệu đã có, không bắt các tổ chức cung cấp lại các thông tin, và phải chịu trách nhiệm về kết quả xác minh. Điều này giúp nâng cao năng lực hoạt động của các cơ quan tổ chức nhà nước và việc lưu trữ dữ liệu rất quan trọng.
Trước đây nếu thiếu dữ liệu thường bắt người dân, các cơ quan phải khai báo lại. Còn quy trình hiện nay là đã khai báo rồi, phải lưu giữ, quản lý quá trình. Đây là hướng tiếp cận mới trong tất cả các thủ tục hành chính.
"Trước đây, giấy tờ đã xác nhận, đã được cấp rồi nhưng đến đâu cũng phải khai báo, đâu cũng phải photo, công chứng, xác nhận. Còn bây giờ hệ thống cơ quan nhà nước liên thông, kiểm soát sẽ đỡ phiền hà cho người dân, giảm thủ tục của các cơ quan nhà nước, tiết kiệm rất nhiều và thuận lợi...", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói thêm.
Nếu nghiêm túc ngay từ đầu, vừa giảm bớt thủ tục kiểm tra, đánh giá thường xuyên, vừa bảo đảm an toàn
Với nội dung về chuyển sang hậu kiểm về phòng cháy, chữa cháy, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, phải ngăn ngừa được nguy cơ nguy hiểm trước khi xảy ra cháy. Điều này rất quan trọng. Bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. (Ảnh: Như Ý)
"Thiết kế được thẩm định đúng nhưng chưa bảo đảm công trình đã được thi công đúng và chưa bảo đảm sự vận hành an toàn. Phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế, xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ để nghiệm thu. Những hành vi hoàn toàn có thể xảy ra và nếu có sẽ để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Đặc biệt khi cải cách hành chính thì ngay từ bước ban đầu phải làm rất nghiêm túc", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.
Trước đây, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, vì không nghiêm túc cả quá trình nên phải kiểm tra, khai báo liên tục. Nếu nghiêm túc ngay từ đầu, tất cả các khâu đều nghiêm túc thì vừa giảm bớt thủ tục kiểm tra, đánh giá thường xuyên, vừa bảo đảm an toàn.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, không chỉ là quá trình theo dõi, kiểm tra mà cả quá trình công trình được bảo hành, bảo quản, sửa chữa, cơi nới, xây dựng vẫn phải được bảo đảm an toàn ngay từ đầu, không nảy sinh sự tùy tiện trong quá trình thực hiện. Phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế, xử lý nghiêm việc làm sai.
Người mua nhà, thuê nơi kinh doanh không thể tự kiểm chứng chất lượng toàn bộ hệ thống phòng cháy chữa cháy và phải chịu thay hậu quả sai phạm của chủ đầu tư. Khi có vi phạm phải khắc phục nguy cơ, xác định trách nhiệm bồi thường theo pháp luật và giải quyết quyền lợi của người bị thiệt hại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu, báo cáo giải trình cho biết đã có quy định về cập nhật hoặc thông báo kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng, nhưng cần rõ ai tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và có quyết định kiểm tra.
Công trình có nguy cơ cao, đông người phải được giám sát kịp thời. Cơ sở chấp hành tốt cần giảm kiểm tra không cần thiết. Phải duy trì an toàn trong suốt quá trình sử dụng, nhất là khi cải tạo, thay đổi công năng hoặc sửa chữa, cơi nới. Không có công trình nào cố định từ đầu đến cuối, nên khi đụng vào phải rất coi trọng an toàn trong suốt cả quá trình.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu, việc bỏ giấy phép lưu thông phương tiện chữa cháy, cứu nạn cũng phải đi cùng với kiểm soát chất lượng, truy xuất và thu hồi những sản phẩm không an toàn. Thiết bị dùng để cứu người phải hoạt động tin cậy khi cần sử dụng...
Về dự Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải xác định đúng công trình cần được bảo vệ, mức độ bảo vệ và trách nhiệm đề xuất. Việc xác định các công trình cần được bảo vệ phải căn cứ vào vai trò đối với an ninh quốc gia, mức độ thiết yếu và hậu quả nếu công trình ngừng hoạt động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, bảo vệ công trình phải bảo đảm khả năng vận hành liên tục và khả năng khôi phục khi có sự cố. Trong điều kiện số hóa, công trình còn nguyên về vật chất vẫn có thể mất khả năng vận hành khi hệ thống điều khiển bị can thiệp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng tình với việc bổ sung yêu cầu phòng chống tấn công mạng, một phương thức xâm phạm mới...
