Chuyển từ khống chế chỉ tiêu sử dụng đất sang đồng bộ quy hoạch
Tại báo cáo tổng kết việc thi hành Luật Đất đai năm 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất, cần đổi mới phương thức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất từ chỉ khống chế chỉ tiêu sử dụng đất sang quy hoạch không gian lãnh thổ thống nhất, đồng bộ với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn xác định rõ chức năng sử dụng đất của từng khu vực, khắc phục tình trạng chia cắt, chồng chéo, xung đột, lãng phí, quy trình phê duyệt phức tạp, kéo dài.
Đồng thời, quy định rõ nguyên tắc các quy hoạch ngành có sử dụng đất phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Tại dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất 2 phương án về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Cùng với đó, sửa đổi hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; đơn giản hóa hệ thống quy hoạch, việc lập kế hoạch sử đụng đất 05 năm theo hướng đơn giản số hóa, tích hợp với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành có sử dụng đất.
Quy định chặt chẽ thẩm quyền, trình tự, điều kiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch có liên quan để hạn chế quy hoạch treo, kiểm soát điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, chạy theo lợi ích cục bộ.
Nội dung quy hoạch sử dụng đất quốc gia phải bảo đảm phân bổ diện tích đất cho mục đích quốc phòng, an ninh, đất trồng lúa (xác định diện tích đất lúa quốc gia tối thiểu), đất rừng.
Quản lý khai thác hiệu quả không gian ngầm tại các đô thị lớn, không gian lấn biển tại các địa phương như một nguồn lực phát triển mới, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn, bền vững, đồng bộ với quy hoạch đô thị và hạ tầng.
Ngoài ra, ưu tiên dành quỹ đất cho các dự án trong lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ, phát triển đô thị, nhà ở xã hội.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lý do sửa đổi để đảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và hệ thống pháp luật về quy hoạch; đồng thời phù hợp với chủ trương đổi mới xây dựng pháp luật theo hướng Luật chỉ quy định những vấn đề có tính nguyên tắc, khung, ổn định, còn các nội dung kỹ thuật, trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm tính linh hoạt, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong từng thời kỳ.
Đề xuất 2 phương án về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Tại Điều 30 dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra hai phương án để xây dựng hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Theo phương án 1, hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất gồm: quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh.
Theo phương án 2, hệ thống này bao gồm: quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh hoặc phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai trong quy hoạch tỉnh; kế hoạch sử dụng đất cấp xã.
Như vậy, điểm khác biệt lớn nhất giữa hai phương án là ở cấp tỉnh. Trong khi phương án 1 tiếp tục duy trì quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh như một cấu phần độc lập, phương án 2 cho phép tích hợp nội dung này vào quy hoạch tỉnh thông qua phương án phân bổ và khoanh vùng đất đai.
Theo dự thảo Luật, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia, thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về quy hoạch.
Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành cụ thể hóa quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh.
Dự thảo Luật nêu rõ về thời kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Thời kỳ, tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch.
Thời kỳ, tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh thống nhất với thời kỳ, tầm nhìn của quy hoạch tỉnh.
Thời kỳ kế hoạch sử dụng đất các cấp là 05 năm, được điều chỉnh hằng năm khi cần thiết.
Cũng theo dự thảo Luật, kinh phí lập, điều chỉnh, thẩm định, quyết định, phê duyệt, công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất do ngân sách nhà nước bảo đảm từ nguồn sự nghiệp kinh tế.
