Ở độ cao 3.000m trên cao nguyên Tây Tạng, đội kỹ sư Trung Quốc đang ngày đêm thực thi những kỹ thuật chưa từng có tiền lệ nhằm hoàn thành công trình thủy điện tích năng lớn nhất và nằm ở độ cao lớn nhất thế giới: Dự án Phức hợp Thủy điện tích năng Lianghekou (Lưỡng Hà Khẩu), tổng vốn đầu tư hơn 12 tỷ USD.
Siêu dự án Lianghekou trên sông Yalong dự kiến sẽ hoàn thành và đi vào vận hành toàn bộ vào năm 2028, nâng tổng công suất lắp đặt lên mốc kỷ lục 4,2 GW [bao gồm 3,0 GW từ 6 tổ máy thuộc Nhà máy thủy điện Lianghekou đã đưa vào vận hành từ tháng 3/2022; và 1,2 GW từ 4 tổ máy tích năng lai ghép bổ sung].
Về năng lực cung cấp điện, bản thân Nhà máy thủy điện Lianghekou trực tiếp sản xuất khoảng 11 tỷ kWh điện mỗi năm, kết hợp với phần tích năng thêm khoảng 1,4 tỷ kWh điện thông qua chu trình bơm phát đảo ngược.
Siêu dự án Lianghekou trên sông Yalong đang trong quá trình thi công, dự kiến hoàn thành năm 2028. Ảnh: NS Energy Business
Chưa kể, Dự án phức hợp Lianghekou cũng sẽ cung cấp dịch vụ giảm tải và cân bằng tải cho khoảng 7 GW - 20 GW công suất điện gió và điện mặt trời xung quanh khu vực phía tây Tứ Xuyên.
Theo tin tức mới nhất, công tác đào hầm nhà máy điện ngầm tại Lianghekou đã hoàn tất, và mẻ bê tông đầu tiên đã được đổ cho đập của Nhà máy thủy điện Yagen I - đóng vai trò là hồ chứa hạ lưu của dự án Lianghekou.
Kỳ tích làm chủ trọng lực, xây đường hầm sâu 650m
Điểm then chốt vừa đạt được thành công vang dội là việc hoàn tất công tác đào hệ thống đường hầm thẳng đứng (shaft) sâu tới 650m - một kỷ lục về độ sâu và độ phức tạp thi công trong điều kiện địa chất đồi núi cao của Tây Tạng - Tứ Xuyên.
Đường hầm này đóng vai trò là "cuống phổi" áp lực cao, chịu trách nhiệm dẫn dòng nước rơi từ độ cao khủng khiếp xuống hệ thống tuabin đảo ngược đặt sâu trong lòng núi.
Việc chinh phục độ sâu 650m trong điều kiện đá cứng và áp lực địa tầng cực lớn đòi hỏi ứng dụng các công nghệ khoan đào hiện đại nhất. Song song với đó, công đoạn đổ bê tông cho hồ chứa hạ lưu vừa mới chính thức bắt đầu.
Ảnh chụp Nhà máy thủy điện Lianghekou trên sông Yalong thuộc Khu tự trị Tây Tạng, tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc. Nguồn: CFP
Hồ chứa hạ lưu là mắt xích bắt buộc để tạo ra chu trình khép kín: lưu trữ nước khi xả điện và bơm ngược nước lên hồ chứa thượng lưu Lianghekou khi hệ thống dư thừa năng lượng.
Các đội thi công trong dự án phải đối mặt với điều kiện độ cao lớn, nồng độ oxy thấp, ứng suất tại chỗ cao và đá xung quanh bị nứt vỡ. Có thời điểm, hơn 500 công nhân túc trực tại công trường, làm việc theo ca 24/24 để tận dụng điều kiện thời tiết mùa khô.
Theo các nhà phát triển dự án, một nền tảng quản lý xây dựng thông minh tự phát triển đã được triển khai, tích hợp mô hình BIM, quét laser 3D, hệ thống khoan và nổ mìn thông minh, và điều khiển thông gió tự động.
Dự án đã triển khai giàn khoan đá thông minh không người lái "Made in China", có khả năng định vị tự động và vận hành cộng tác nhiều cần trục. Các nhà phát triển cho biết công nghệ này đã cải thiện hiệu quả khai thác hơn 30% và giúp hoàn thành dự án sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch.
"Túi nước" khổng lồ của Lianghekou
Cùng ngày, các đội thi công đã hoàn thành việc đổ bê tông đợt đầu tiên cho đập của Nhà máy thủy điện Yagen I. Nhà máy có công suất 300MW này là nhà máy thủy điện bậc thang thứ hai trong kế hoạch phát triển “Một hồ chứa, bảy cấp độ” cho đoạn giữa sông Yalong.
Công tác đổ bê tông đợt đầu tiên cho đập của Nhà máy thủy điện Yagen giai đoạn một đã bắt đầu. Hình ảnh do Tập đoàn Phát triển và Đầu tư Nhà nước (Trung Quốc) cung cấp.
Sau khi hoàn thành, nhà máy Yagen I dự kiến sẽ sản xuất khoảng 1,15 TWh mỗi năm, tiết kiệm ước tính 350.000 tấn than tiêu chuẩn và giảm lượng khí thải CO2 khoảng 940.000 tấn mỗi năm.
Ngoài việc phát điện, nó sẽ hoạt động như "túi nước khổng lồ" - hồ chứa phía dưới cho dự án thủy điện tích năng Lianghekou, cho phép điều tiết năng lượng hai chiều bằng cách bơm nước vào giờ thấp điểm và phát điện vào giờ cao điểm.
"Mỏ kho báu" mang nguồn năng lượng sạch tích hợp đầu tiên cho Trung Quốc
Dự án Lianghekou là một phần của khu phức hợp thủy điện, điện gió và điện mặt trời lưu vực sông Yalong - được mô tả là khu phức hợp năng lượng nước-gió-mặt trời tích hợp cấp quốc gia đầu tiên của Trung Quốc.
Các nhà phát triển cho biết Dự án tích năng thủy điện Lianghekou dự kiến sẽ hỗ trợ hoàn thành khu vực trình diễn năng lượng sạch vào năm 2028, góp phần đạt được mục tiêu đỉnh điểm phát thải carbon và trung hòa carbon của Trung Quốc, đồng thời mở rộng khả năng linh hoạt cho việc tích hợp năng lượng tái tạo quy mô lớn ở các khu vực phía Tây.
Quy mô 4,2 GW cùng chiều sâu thi công 650m trong lòng đất không chỉ thiết lập một kỷ lục thế giới mới về mặt số liệu, mà còn khẳng định tư duy tiên phong trong việc biến các đại hồ thủy điện sẵn có thành những "viên pin nước" vĩnh cửu.
Khi hoàn thành toàn bộ, Lianghekou sẽ trở thành thước đo mới cho ngành năng lượng tái tạo toàn cầu.
Nguồn: WP Magazine
.
