NHNN: Bất động sản cần giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng

Việt Nam cần khoảng 1.500 tỷ USD để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số đến năm 2030. Ảnh: Quỳnh Danh.

Tại hội thảo "Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững" do Báo Thanh Tra tổ chức, đại diện các cơ quan quản lý và chuyên gia đều nhận định tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn vốn chủ đạo của thị trường.

Trong khi đó, các kênh huy động vốn dài hạn như thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp hay các quỹ đầu tư bất động sản (REIT) chưa phát triển tương xứng, khiến dòng vốn vào bất động sản vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng.

Đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực lên ngân hàng

Ông Đào Văn Hà, Phó vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (Ngân hàng Nhà nước), cho rằng thị trường bất động sản vẫn còn nhiều điểm nghẽn như thiếu nguồn cung nhà ở phù hợp, nhiều dự án vướng mắc pháp lý, thời gian phê duyệt kéo dài, dữ liệu thị trường chưa đồng bộ và năng lực tài chính của một số chủ đầu tư còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tín dụng theo hướng linh hoạt nhưng có kiểm soát rủi ro, với mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15%, ưu tiên vốn cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp.

Ông Đào Văn Hà, Phó vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (NHNN). Ảnh: BTC.

Từ cuối tháng 5, phần dư nợ tăng thêm dành cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất không còn tính vào chỉ tiêu kiểm soát tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng. Đồng thời, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%, góp phần tăng khả năng cung ứng vốn cho các dự án quy mô lớn.

Dù vậy, theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, tín dụng không thể tiếp tục là kênh vốn chủ lực của thị trường bất động sản. Đây là lĩnh vực cần nguồn vốn trung và dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn. Việc phụ thuộc quá lớn vào tín dụng không chỉ tạo áp lực lên hệ thống ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết dư nợ tín dụng hiện tương đương khoảng 146% GDP, cao hơn nhiều so với quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán khoảng 82% GDP. Điều này cho thấy gánh nặng cung ứng vốn cho nền kinh tế vẫn đang đặt chủ yếu lên hệ thống ngân hàng.

Ông Sơn cho biết từ nay đến năm 2030, Việt Nam cần khoảng 1.500 tỷ USD để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Do đó, bên cạnh tín dụng ngân hàng, cần khơi thông mạnh hơn các nguồn lực trong nước và quốc tế thông qua thị trường vốn, các công cụ nợ và dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Theo ông Đào Văn Hà, để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp bất động sản cần được đáp ứng nhiều hơn thông qua thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, quỹ đầu tư bất động sản (REIT), thị trường chứng khoán và dòng vốn ngoại thông qua hoạt động M&A.

Hoàn thiện thị trường vốn và pháp lý để tăng khả năng hấp thụ vốn

Ở góc độ cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà nước kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu ban hành Nghị định về Quỹ phát triển nhà ở, xây dựng Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản và đất đai để các ngân hàng có cơ sở định giá sát giá trị thực, hạn chế cho vay đầu cơ.

Cùng với đó, Bộ Tài chính được đề xuất tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, trong khi các địa phương cần đẩy nhanh thủ tục, công bố danh mục dự án đủ điều kiện để các tổ chức tín dụng có cơ sở giải ngân.

Theo ông Nguyễn Sơn, về lâu dài, Việt Nam cần phát triển đồng bộ các kênh huy động vốn thông qua đầu tư công, thị trường vốn, tín dụng ngân hàng và FDI, đồng thời mở rộng các công cụ huy động vốn dài hạn như trái phiếu doanh nghiệp hay trái phiếu tăng vốn cấp 2 của ngân hàng.

Ông cũng cho rằng việc nâng cao tính minh bạch của thị trường và sớm được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi sẽ góp phần thu hút khoảng 25-28 tỷ USD dòng vốn quốc tế trong thời gian tới. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn vốn quan trọng, giúp giảm dần sự phụ thuộc của thị trường bất động sản vào tín dụng ngân hàng và tạo động lực cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.