Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng ngành nhựa

Xung đột Trung Đông kéo dài hơn 1 tháng đã tác động mạnh đến chuỗi cung ứng nguyên liệu nhựa toàn cầu, kéo giá nhập khẩu tăng gấp đôi và làm dấy lên nguy cơ đứt gãy nguồn cung trong các tháng 5 và 6 tới.

Nhiều sản phẩm nhựa trên thị trường bắt đầu tăng giá bán từ tháng 4-2026

Phản ánh với phóng viên Báo Người Lao Động, đại diện các trung tâm thương mại và siêu thị tại TP HCM cho biết họ nhận được nhiều thông báo từ nhà phân phối về việc điều chỉnh giá sản phẩm nhựa trong tháng 4, mức tăng khoảng 20%-30% so với tháng trước.

Các nhà phân phối cũng cảnh báo nếu xung đột địa chính trị toàn cầu chưa có chuyển biến, nguồn cung nguyên liệu từ Trung Đông vẫn còn trục trặc, nguy cơ thiếu sản phẩm nhựa trên thị trường có thể xảy ra ngay từ cuối tháng 4.

Theo ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc thu mua Công ty CP Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce - đơn vị vận hành chuỗi WinMart, WinMart+, các nhà cung cấp đều muốn tăng giá bán nhưng phía siêu thị đang cố gắng kìm giữ hoặc chỉ chấp thuận mức tăng hợp lý, bởi giá leo thang sẽ kéo sức mua giảm mạnh khi người tiêu dùng siết chặt chi tiêu.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc truyền thông Central Retail Việt Nam, cho biết siêu thị đang rất áp lực khi nhận được thông báo tăng giá tới 20% với các sản phẩm nhựa. Trong khi đó, đại diện Phòng Đối ngoại AEON Việt Nam - bà Nguyễn Bằng Lăng cảnh báo nguy cơ thiếu hàng trong dịp cao điểm mua sắm lễ 30-4 và 1-5 khi chi phí sản xuất nhóm hàng nhựa tăng rất cao, kèm theo tình trạng thiếu hụt nguyên liệu.

Nói về tình trạng này, bà Huỳnh Thị Mỹ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA), cho biết hiện các doanh nghiệp nhựa trong nước chủ yếu sản xuất từ nguồn nguyên liệu tồn kho, thông thường từ 2-3 tháng trước. Dự kiến đến hết tháng 5, phần lớn doanh nghiệp sẽ cạn kho, đơn vị dự trữ tốt cũng chỉ cầm cự được đến tháng 6.

Từ tháng 6-7 trở đi, doanh nghiệp buộc phải mua nguyên liệu theo giá mới, cao hơn 70%-80% so với trước. "Cả nhà sản xuất lẫn khách hàng đang trong tư thế chờ đợi, ngóng xem giá thế giới có hạ nhiệt hay không" - bà Mỹ nói.

Trong khi đó, ông Trần Việt Anh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Xuất nhập khẩu Nam Thái Sơn, nhận định tình hình hiện tại với ngành nhựa không còn là ảnh hưởng thông thường mà là khủng hoảng nguyên liệu thực sự.

"Hạt nhựa nhập khẩu từ Trung Đông chiếm tới 80%-90% nguồn cung, trong khi giá đã tăng từ 800-900 USD/tấn lên 1.600-1.700 USD/tấn và vẫn không có hàng để mua. Giá thành phẩm nhựa cũng đã nhảy từ 30-40 triệu đồng/tấn lên khoảng 60 triệu đồng/tấn" - ông Việt Anh thông tin.

Cũng theo ông Việt Anh, nguyên liệu nhựa phục vụ nhu cầu thiết yếu như túi đựng rác, găng tay y tế, bao bì thực phẩm hiện gần như không thể thay thế. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá nguyên liệu tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp buộc phải tính đến phương án sử dụng nhựa tái chế để giảm chi phí.

Dù vậy, giải pháp này lại đặt ra thách thức lớn về an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt với các sản phẩm bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. "Đây là bài toán rất khó, doanh nghiệp cũng chưa có lời giải phù hợp trong ngắn hạn" - một doanh nghiệp trong ngành cho biết.

Trong khi đó, không ít doanh nghiệp lựa chọn tạm dừng sản xuất khi giá nguyên liệu leo thang. Một số khác chuyển sang bán lại nguyên liệu đang nắm giữ để hưởng chênh lệch giá.

Với những doanh nghiệp không bị ràng buộc bởi hợp đồng đầu ra, việc cắt giảm sản lượng, cho lao động nghỉ việc luân phiên và trả lương một phần trở thành phương án cầm cự. Đáng lo ngại hơn, một số thương nhân đã lợi dụng cơ hội để găm hàng, đẩy giá nguyên liệu từ dưới 1.000 USD/tấn lên khoảng 1.700 USD/tấn.