Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8, diễn ra chiều 3/9, thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện. Tính đến ngày 22/8, huy động vốn VNĐ tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn tốc độ tăng dư nợ tín dụng VNĐ (8,38%). Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên sau một giai đoạn dài tín dụng tăng nhanh hơn huy động, tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng chính thức vượt tín dụng.
Trước đó, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tại cuộc làm việc với Thủ tướng Chính phủ ngày 13/8, trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân cao hơn huy động khoảng 3,8 điểm phần trăm mỗi năm, khiến khoảng cách giữa dư nợ tín dụng và nguồn vốn huy động của toàn hệ thống nới rộng lên khoảng 2 triệu tỷ đồng. Cụ thể, tốc độ tăng huy động và tín dụng của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) qua các năm lần lượt là: năm 2021 đạt 9,26% và 13,61%; năm 2022 đạt 7,65% và 14,2%; năm 2023 đạt 13,51% và 13,78%; năm 2024 đạt 10,66% và 15,11%; năm 2025 đạt 15,42% và 19,07%.
Bước sang năm 2026, chênh lệch giữa hai tốc độ tăng trưởng đã thu hẹp đáng kể, dù NHNN vẫn lưu ý áp lực cân đối nguồn vốn của các TCTD chưa hoàn toàn được giải tỏa. Tính đến ngày 31/7/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,26 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025, trong khi huy động tiền gửi từ tổ chức kinh tế và dân cư đến 27/7 đạt 18.677,9 nghìn tỷ đồng, tăng 5,75%.
Được biết, tổng tiền gửi của khách hàng tại hệ thống TCTD tính đến cuối năm 2025 vào khoảng 16,5 triệu tỷ đồng. Như vậy, tạm ước tính theo tốc độ tăng huy động vốn VNĐ toàn ngành ngân hàng mà Bộ Tài chính công bố (8,77% tính đến 22/8), lượng tiền gửi chảy thêm vào hệ thống ngân hàng trong hơn 8 tháng đầu năm 2026 có thể lên tới hơn 1,4 triệu tỷ đồng.
Diễn biến huy động vốn tăng mạnh diễn ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiết kiệm lên cao trong năm 2026. Theo khảo sát, hiện hầu hết các ngân hàng đã áp dụng lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng ở mức tối đa cho phép là 4,75%/năm.
Đối với kỳ hạn 6 tháng - 12 tháng, lãi suất phổ biến là 6,5 - 8%/năm. Một số ngân hàng có thể áp dụng chương trình ưu đãi để nâng lãi suất lên mức 9%/năm, đi kèm các điều kiện. Bên cạnh đó, năm 2026 các ngân hàng cũng đẩy mạnh sản phẩm chứng chỉ tiền gửi để hút huy động trên thị trường, với lãi suất lên tới 9,4%/năm.
