Thời báo Ngân hàng xin cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi. Sau đây là phần tư vấn:
Khi người thân qua đời và để lại khoản tiền tiết kiệm tại ngân hàng, việc thực hiện thủ tục nhận thừa kế có thể gặp khó khăn nếu những người thừa kế không thống nhất được phương án phân chia di sản. Đặc biệt, trường hợp một người không đồng ý ký vào văn bản thỏa thuận phân chia di sản khiến nhiều gia đình băn khoăn liệu những người còn lại có thể rút khoản tiền này hay không.
Theo quy định của pháp luật dân sự, tiền gửi tiết kiệm thuộc quyền sở hữu của người đã mất được xác định là di sản thừa kế và được phân chia theo di chúc hợp pháp hoặc theo quy định của pháp luật. Việc xác định người có quyền hưởng di sản, tỷ lệ được hưởng và thủ tục nhận thừa kế phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Trường hợp có nhiều người cùng được hưởng thừa kế, các bên có thể thỏa thuận về phương án phân chia di sản và lập văn bản theo quy định. Tuy nhiên, nếu một người thừa kế không đồng ý với phương án phân chia hoặc không ký vào văn bản thỏa thuận thì việc hoàn tất thủ tục nhận tiền tại ngân hàng có thể gặp vướng mắc.
Về nguyên tắc, ngân hàng phải bảo đảm việc chi trả tiền gửi cho đúng người có quyền hưởng hợp pháp. Do đó, khi chưa có đầy đủ căn cứ xác định quyền nhận tiền hoặc giữa những người thừa kế đang phát sinh tranh chấp, ngân hàng có thể chưa thực hiện chi trả theo yêu cầu của một số người thừa kế.
Tuy nhiên, việc một người không đồng ý ký tên không đồng nghĩa với việc toàn bộ khoản tiền tiết kiệm sẽ không thể được rút. Nếu những người thừa kế không đạt được thỏa thuận, người có quyền lợi liên quan có thể yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc phân chia di sản theo quy định của pháp luật.
Sau khi có bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án xác định quyền hưởng di sản, người được hưởng thừa kế có thể sử dụng văn bản này cùng các giấy tờ cần thiết để đề nghị ngân hàng giải quyết việc chi trả theo quy định.
Đối với trường hợp người đã mất có để lại di chúc hợp pháp, việc xác định người được hưởng khoản tiền tiết kiệm cần căn cứ vào nội dung di chúc và các quy định pháp luật có liên quan. Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc tất cả người thân của người đã mất phải ký tên mới có thể thực hiện thủ tục nhận tiền.
Để hạn chế tranh chấp và tránh kéo dài thời gian giải quyết, gia đình nên chủ động trao đổi, xác định đầy đủ những người có quyền thừa kế và thống nhất phương án phân chia di sản. Đồng thời, người thừa kế có thể liên hệ ngân hàng nơi gửi tiền để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, giấy tờ cần thiết.
Như vậy, khi một người thừa kế không đồng ý ký văn bản phân chia di sản, những người còn lại không đương nhiên có quyền rút toàn bộ khoản tiền tiết kiệm của người đã mất. Tuy nhiên, quyền hưởng thừa kế hợp pháp vẫn được bảo vệ và các bên có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết nếu không thể tự thỏa thuận.
