Mở cơ chế trọng dụng nhân tài, tạo động lực phát triển Thủ đô

Điểm nhấn là gắn việc phát hiện, tuyển chọn, đãi ngộ và đào tạo nhân lực chất lượng cao với nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm đầu ra và những bài toán lớn đặt ra trong quá trình phát triển Thủ đô.

Đổi mới cách phát hiện, lựa chọn và sử dụng nhân tài

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, thực hiện Kết luận số 105-KL/TW ngày 15-10-2026 của Trung ương về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, Hà Nội tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng môi trường làm việc thuận lợi và đổi mới phương thức phát hiện, tuyển chọn, sử dụng nhân tài. Việc trọng dụng phải gắn với nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm đầu ra, giá trị đóng góp và đề cao trách nhiệm của cấp ủy, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Thành phố xác định công tác nhân tài phải xuất phát từ nhiệm vụ chiến lược, chương trình, dự án trọng điểm và những bài toán lớn cần giải quyết. Việc nhận diện, đánh giá chủ yếu dựa trên phẩm chất, năng lực thực tế, sản phẩm cụ thể, uy tín nghề nghiệp và giá trị đóng góp; không đồng nhất nhân tài với người có bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hoặc thâm niên công tác. Hà Nội kiên quyết tránh thu hút theo phong trào, chạy theo số lượng.

Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản trị và phát triển nhân tài đồng bộ, kết nối với hệ thống quốc gia; hình thành đội ngũ chuyên gia trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, đủ khả năng dẫn dắt giải quyết những bài toán lớn của Thủ đô. Tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội hướng tới chủ động nguồn nhân lực chất lượng cao, có đội ngũ dẫn dắt lĩnh vực chiến lược, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; trở thành địa bàn hấp dẫn để nhân tài trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế cống hiến lâu dài.

Để thực hiện mục tiêu, thành phố xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm nâng cao nhận thức, hoàn thiện thể chế, đổi mới cách lựa chọn và giao nhiệm vụ, tạo nguồn nhân tài kế cận, xây dựng văn hóa trọng dụng và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Các cấp ủy, tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị phải đưa công tác nhân tài vào chương trình công tác hằng năm, cả nhiệm kỳ, gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ từng ngành, lĩnh vực, địa phương.

Người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo phát hiện, tiến cử, lựa chọn, sử dụng người có năng lực nổi trội. Thành phố sẽ xây dựng Đề án thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định ngành, lĩnh vực ưu tiên, nhu cầu nhân tài, nhiệm vụ, lộ trình, nguồn lực và sản phẩm.

Một yêu cầu then chốt là đổi mới lựa chọn, giao nhiệm vụ và đánh giá nhân tài theo hướng xác định đúng bài toán, lựa chọn đúng người, giao rõ nhiệm vụ, bảo đảm điều kiện thực hiện và đánh giá bằng kết quả. Hằng năm, thành phố xác định, công bố, đặt hàng các bài toán lớn, nhiệm vụ chiến lược, chương trình, dự án cần nhân tài tham gia. Nhiệm vụ giao nhân tài chủ trì phải làm rõ mục tiêu, sản phẩm đầu ra, thời hạn, thẩm quyền, nguồn lực, chế độ đãi ngộ, tiêu chí đánh giá và trách nhiệm các bên.

Song song với thu hút, Hà Nội chú trọng tạo nguồn và phát triển đội ngũ kế cận. Thành phố dự kiến xây dựng chương trình tạo nguồn, phát triển nhân tài giai đoạn 2027-2030; phát hiện sớm học sinh, sinh viên có năng khiếu, năng lực nổi trội, nhất là trong khoa học cơ bản, công nghệ, kỹ thuật và lĩnh vực mũi nhọn.

Thành phố chú trọng bồi dưỡng nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia và doanh nhân trẻ; phối hợp với bộ, ngành Trung ương, trường đại học, viện nghiên cứu, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và doanh nghiệp phát triển nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm. Cơ chế “Nhân tài dẫn dắt nhân tài” kết nối chuyên gia đầu ngành với nhân tài trẻ để cố vấn, hướng dẫn, truyền nghề và cùng thực hiện nhiệm vụ…

Gắn đào tạo nhân tài với giải bài toán từ thực tiễn

Quá trình phát triển đô thị, nâng cao chất lượng quản trị và thúc đẩy khoa học, công nghệ đặt ra yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực chất lượng cao. Hà Nội không chỉ cần chuyên gia, nhà khoa học có trình độ chuyên môn sâu mà còn cần những người có khả năng nghiên cứu, đề xuất giải pháp và trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề từ thực tiễn.

Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND ngày 27-1-2026 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách thu hút và trọng dụng người có tài năng trên địa bàn Thủ đô đã mở rộng đối tượng, phương thức thu hút. Bên cạnh chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, nhà quản lý trình độ cao, chính sách hướng tới nhà khoa học trẻ, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cá nhân có năng lực đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên. Các hình thức tuyển dụng, hợp đồng lao động, hỗ trợ ban đầu, điều kiện làm việc và đãi ngộ cũng được đa dạng hóa.

Còn tại Luật Thủ đô năm 2026 đã dành Điều 25 quy định cơ chế thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. HĐND thành phố được trao thẩm quyền quy định chính sách đặc thù về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, cư trú và điều kiện làm việc. Luật tạo cơ sở để Hà Nội thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng và người có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực ưu tiên; sử dụng ngân sách đầu tư giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, hỗ trợ nâng cao trình độ chuyên môn trong nước và nước ngoài.

Nếu Điều 25 tạo cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao thì Điều 26 của Luật Thủ đô năm 2026 lại mở thêm “đường băng” để nhân tài có môi trường phát huy năng lực. Điều 26 tạo điều kiện để nhân lực chất lượng cao phát huy năng lực trong môi trường đổi mới sáng tạo. Các dự án công nghệ cao, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực khoa học và công nghệ được hưởng ưu đãi về thuế, tiền thuê đất và hỗ trợ mặt bằng tại các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Để triển khai Luật Thủ đô năm 2026 và chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND, ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố. UBND thành phố triển khai 3 nhóm chính sách trọng tâm, trong đó có hỗ trợ kinh phí đào tạo nghiên cứu sinh, tiến sĩ gắn với bài toán lớn, trọng điểm, hướng tới hỗ trợ đào tạo khoảng 1.000 tiến sĩ trong giai đoạn 2026-2030. Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 145/2026/QĐ-UBND ngày 17-10-2026 quy định quản lý hoạt động hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh phục vụ giải quyết bài toán lớn của thành phố, cụ thể hóa chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Luật Thủ đô năm 2026.

Triển khai công tác này, năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội dự kiến xét hỗ trợ khoảng 100 nghiên cứu sinh theo Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND và Quyết định số 145/2026/QĐ-UBND. Điểm đáng chú ý là nội dung nghiên cứu phải phục vụ giải quyết những bài toán lớn của Hà Nội.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh phục vụ các “bài toán lớn” đánh dấu bước chuyển tầm nhìn trong tư duy phát triển nhân lực chất lượng cao. Điểm cốt lõi không chỉ là hỗ trợ tài chính cho người học mà là chủ động gắn đào tạo trình độ cao với nhu cầu thực tiễn của Thủ đô.

Chính sách mang lại 3 giá trị chiến lược: Chuyển từ “đào tạo cái mình có” sang “đào tạo cái Hà Nội cần”; biến tiềm lực tri thức thành năng lực thực tiễn; thúc đẩy chuỗi giá trị ứng dụng và thương mại hóa. Giá trị thước đo của chính sách này không nằm ở “số lượng tấm bằng tiến sĩ” mà ở việc phát triển một thế hệ nhà khoa học trẻ vừa tinh thông chuyên môn, vừa nắm bắt sâu sắc “hơi thở” của Thủ đô. Đây chính là mảnh ghép quan trọng giúp Hà Nội hiện thực hóa các chính sách nhân lực chất lượng cao theo tinh thần Luật Thủ đô năm 2026.

Có thể thấy, cùng với việc đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng và chú trọng đào tạo đội ngũ kế cận, Hà Nội đang từng bước hình thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao có khả năng đáp ứng những yêu cầu mới. Quan trọng hơn, việc gắn đào tạo, sử dụng nhân tài với các nhiệm vụ chiến lược và bài toán lớn của Thủ đô sẽ góp phần phát huy giá trị tri thức, năng lực sáng tạo, tạo động lực cho sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn tới.