Chỉ đạo "phấn đấu trước 10-2 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng" của Thủ tướng gửi đi một thông điệp bình ổn thị trường vàng
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cơ quan chức năng theo dõi sát diễn biến thị trường vàng, kịp thời triển khai giải pháp bình ổn khi cần thiết, đồng thời phấn đấu trước ngày 10-2-2026 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng theo hướng an toàn – lành mạnh – công khai – minh bạch.
Thông điệp này được nhấn mạnh tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1-2026, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, tâm lý "trú ẩn" lan rộng và rủi ro đầu cơ có thể gây hệ lụy cho ổn định vĩ mô.
Đây chính là "lăng kính" quan trọng ổn định thị trường vàng rốt cuộc là ổn định kỳ vọng và bảo vệ sức mua, để đồng lương không bị bào mòn bởi những cơn "sốt" mang màu sắc tâm lý đám đông.
Vì sao phải theo dõi sát và sẵn sàng bình ổn?
Thị trường vàng ở Việt Nam có độ nhạy rất cao: chỉ cần chênh lệch giá trong – ngoài nước giãn rộng, nguồn cung bó hẹp cục bộ hoặc tin đồn lan nhanh là giá ngay lập tức có thể "nhảy cóc". Hệ quả thường rơi vào 3 nhóm: Người mua lẻ chịu rủi ro lớn nhất vào lúc cao trào, nhiều người dùng tiền tiết kiệm tích cóp, thậm chí vay mượn để "đu đỉnh", rồi mắc kẹt khi giá đảo chiều.
Điều người dân quan tâm nhất là: Mua bán ở đâu thì an toàn, đúng phép?
Kỷ luật thị trường phải đi cùng khung pháp lý đủ mạnh
Một sàn giao dịch muốn hiệu quả cần đỡ bởi hành lang pháp lý rõ ràng. Thời gian qua, Chính phủ đã có bước điều chỉnh quan trọng khi sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, hướng tới tăng tính thị trường và siết kỷ luật minh bạch. Điều người dân quan tâm nhất là: Mua bán ở đâu thì an toàn, đúng phép? Giá niêm yết có phản ánh đúng cung – cầu, hay bị làm giá? Quyền lợi người mua được bảo vệ thế nào khi có tranh chấp?
Bởi vậy, cùng với vận hành sàn, cần triển khai đồng bộ: công khai danh sách tổ chức được phép mua bán, tăng kiểm tra hoạt động niêm yết – hóa đơn – nguồn gốc; xử lý nghiêm hành vi lợi dụng biến động để trục lợi, nhất là các điểm bán "núp bóng", quảng cáo sai sự thật hoặc kích động tâm lý "mua ngay kẻo lỡ".
Ở Việt Nam, vàng thường được xem là của để dành. Nhưng biến động nhanh, vàng cũng có thể trở thành bẫy rủi ro nếu người mua bị cuốn theo sóng giá ngắn hạn. Vì vậy, tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng cần được truyền tải theo cách dễ hiểu: bình ổn thị trường vàng không phải để khuyến khích người dân đổ tiền vào vàng, mà để ngăn thị trường bị thao túng, giảm thiệt hại cho người mua lẻ và giữ ổn định vĩ mô - nền tảng của việc làm và thu nhập.
Giá vàng trong nước tăng nhanh và liên tục lập đỉnh mới do ảnh hưởng từ giá thế giới, nhưng cũng cách biệt rất xa so với giá thế giới
Thời hạn 10-2 là rất gấp
Muốn kịp tiến độ mà không hình thức, theo tôi cần 5 nhóm việc song song
Thứ nhất, thiết kế mô hình quản trị sàn phải rõ trách nhiệm, ai cấp phép thành viên, ai giám sát, ai xử lý tranh chấp; tránh "đá bóng trách nhiệm".
Thứ hai, chuẩn hóa sản phẩm và quy trình giao nhận – lưu ký. Có tiêu chuẩn kiểm định thống nhất, giảm rủi ro vàng không đúng tuổi.
Thứ ba, cơ chế công bố thông tin bắt buộc theo thời gian thực, giá, khối lượng, chênh lệch mua – bán, phí… để người dân dễ so sánh.
Thứ tư, liên thông kiểm soát tuân thủ về phòng chống rửa tiền, hóa đơn điện tử, truy xuất nguồn gốc; hạn chế thị trường ngầm.
Cuối cùng, kênh tiếp nhận phản ánh của người dân: đường dây nóng, cơ chế xử lý nhanh khi có dấu hiệu "làm giá", ép giá, lừa đảo. Tinh thần là minh bạch phải nhìn thấy được, chứ không chỉ là khẩu hiệu.
Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo về theo dõi sát thị trường vàng, sẵn sàng bình ổn và phấn đấu vận hành sàn giao dịch vàng trước 10-2-2026. Việc này cho thấy quyết tâm chuyển từ phản ứng tình thế sang giải pháp căn cơ dựa trên minh bạch và kỷ luật thị trường. Khi thị trường vận hành an toàn – lành mạnh – công khai – minh bạch, người lao động và người dân sẽ bớt phải ra quyết định tài chính trong sợ hãi; đồng tiền làm ra từ mồ hôi công sức sẽ được bảo vệ tốt hơn trước những cơn "sóng" đầu cơ.
