Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế. Ảnh: chinhphu.vn
Đằng sau cuộc thanh lọc dữ liệu thuế
Tại cuộc họp báo chuyên đề của Cục Thuế (Bộ Tài chính) diễn ra ngày 4/9, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết trong 8 tháng đầu năm 2026, ngành Thuế cấp mới mã số thuế cho 167.637 doanh nghiệp, tổ chức, bằng 89% cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, có 156.478 doanh nghiệp, bao gồm chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông với đăng ký kinh doanh, bằng 108% cùng kỳ.
Ở chiều ngược lại, ngành Thuế đã hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 94.991 doanh nghiệp, tổ chức, tăng 109% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số này, 58.384 doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông với đăng ký kinh doanh.
Theo ông Mai Sơn, trong gần 95.000 trường hợp đã chấm dứt hiệu lực mã số thuế, có 23.017 trường hợp đề nghị thực hiện trong năm 2026. Gần 72.000 trường hợp còn lại có hồ sơ từ năm 2025 trở về trước và được xử lý trong Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.
Nếu chỉ tính doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông, tương quan giữa số doanh nghiệp thành lập mới và số chấm dứt hiệu lực mã số thuế vẫn khả quan. Năm 2024, số doanh nghiệp thành lập mới cao gấp 6 lần số hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; năm 2025 là 4,5 lần và 8 tháng đầu năm 2026 tăng lên 6,8 lần.
Ông Mai Sơn cho biết tỷ lệ năm 2025 thấp hơn do số doanh nghiệp được chấm dứt hiệu lực mã số thuế tăng trong quá trình sắp xếp địa bàn hành chính 2 cấp.
Chia sẻ thêm, ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế cho biết chiến dịch làm sạch mã số thuế không chỉ xử lý doanh nghiệp rời thị trường mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp có khả năng quay lại hoạt động.
Đến hết ngày 31/8, cơ quan thuế đã khôi phục mã số thuế cho hơn 3.000 doanh nghiệp trở lại sản xuất, kinh doanh, khai và nộp thuế.
Riêng tháng 8, hơn 6.000 trường hợp được tiếp nhận và xử lý; khoảng 17.000 doanh nghiệp đang liên hệ cơ quan thuế để hoàn tất các thủ tục liên quan đến nghĩa vụ ngân sách.
Cơ quan thuế cũng bố trí công chức ngoài giờ, duy trì đường dây nóng và kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
Làm rõ con số 40.800 doanh nghiệp giải thể trong 8 tháng
Liên quan đến con số hơn 40.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 8 tháng năm 2026, tăng 125,5% so với cùng kỳ mà Cục Thống kê vừa công bố, ông Huy cho biết số liệu bao gồm cả doanh nghiệp làm thủ tục trong năm và các hồ sơ tồn từ trước, còn nghĩa vụ với ngân sách, người lao động, ngân hàng, bảo hiểm và các khoản liên quan.
Cụ thể, trong 94.991 trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chỉ khoảng 23.000 trường hợp phát sinh từ đầu năm 2026; phần còn lại là hồ sơ tồn được xử lý trong quá trình làm sạch dữ liệu.
Theo ông Huy, chiến dịch hướng tới hai mục tiêu song song: tháo gỡ nhanh hồ sơ đủ điều kiện, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ; đồng thời sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp “ảo”, “ma” để vi phạm pháp luật.
Đánh giá bức tranh doanh nghiệp, ông Mai Sơn cho rằng cần nhìn ở cả hai chiều: bên cạnh những doanh nghiệp khó khăn, rời thị trường là sự gia tăng doanh nghiệp mới và cải thiện hoạt động của các doanh nghiệp đang tồn tại.
Trong 8 tháng đầu năm, doanh nghiệp ngoài quốc doanh, FDI và doanh nghiệp nhà nước đều ghi nhận tăng trưởng. Theo ông Sơn, tăng trưởng GDP, thu ngân sách cùng các dữ liệu về sản xuất, kinh doanh cho thấy nền kinh tế đang có những tín hiệu tích cực. Đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án bất động sản và thu hút vốn đầu tư cũng đang tạo thêm động lực cho doanh nghiệp gia nhập và mở rộng hoạt động.
Theo lãnh đạo Cục thuế, những năm qua, ngành Thuế đã triển khai nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phục hồi sản xuất, kinh doanh. Năm 2024, tổng quy mô hỗ trợ khoảng 178.200 tỷ đồng; năm 2025 tăng lên khoảng 229.000 tỷ đồng.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý ước đạt 1.793.056 tỷ đồng, bằng 79,9% dự toán và tăng 16,7% so với cùng kỳ. Năm 2025, số thu đạt 130,1% dự toán, tăng 27,6% so với năm 2024.
