Khảo sát trên đã ghi nhận ý kiến của 10.000 lãnh đạo cấp cao tại các doanh nghiệp thuộc 26 thị trường về thương mại, thuế quan, chuỗi cung ứng và công nghệ.
Theo đó, chi phí năng lượng đứng đầu trong số các yếu tố tác động đến cơ cấu chi phí hoạt động của doanh nghiệp trong sáu tháng qua (44% người tham gia khảo sát lựa chọn); tiếp theo là thuế quan (43%) và chi phí vận chuyển hàng hóa (41%).
Cũng theo kết quả khảo sát, những áp lực này được dự báo sẽ còn kéo dài. 68% lãnh đạo cho biết doanh nghiệp của họ đã phải đối mặt với mức chi phí tổng thể gia tăng, 72% dự kiến chi phí sẽ tiếp tục tăng trong hai năm tới và 59% cho biết nhu cầu vốn lưu động của họ đã tăng kể từ năm 2025.
Bên cạnh chi phí gia tăng, những bất định cũng đang gây sức ép lên doanh thu với 92% doanh nghiệp tham gia khảo sát dự kiến tình trạng chậm trễ hoặc gián đoạn trong chuỗi cung ứng sẽ ảnh hưởng đến doanh thu trong hai năm tới.
Các doanh nghiệp đang triển khai nhiều biện pháp thiết thực nhằm bảo vệ biên lợi nhuận và duy trì năng lực cạnh tranh. Cải thiện hiệu quả và năng suất là giải pháp phổ biến nhất để ứng phó với chi phí gia tăng, được 53% lãnh đạo doanh nghiệp lựa chọn; tiếp đến là đàm phán lại các thỏa thuận ký với nhà cung cấp (43%), hạch toán phần chi phí gia tăng vào biên lợi nhuận (38%) và chuyển chi phí sang khách hàng (36%).
Dù tình hình bất định vẫn còn tiếp diễn, 86% lãnh đạo doanh nghiệp cho biết họ vẫn tin tưởng vào khả năng mở rộng hoạt động thương mại quốc tế trong hai năm tới. Đại đa số doanh nghiệp đã triển khai hoặc đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp nhằm duy trì sự linh hoạt và củng cố khả năng chống chịu trước bất định cũng như gián đoạn thương mại.
Các biện pháp này bao gồm đa dạng hóa mạng lưới nhà cung cấp trên nhiều khu vực (88%), bảo đảm nguồn cung năng lượng (86%), tối ưu hóa các tuyến thương mại (86%), xây dựng chuỗi cung ứng khép kín hơn trong các khu vực trọng điểm hoặc tăng lượng hàng tồn kho (cùng ở mức 85%).
Những biện pháp này đã mang lại kết quả tích cực khi 78% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết những thay đổi trong chuỗi cung ứng đã giúp cải thiện vốn lưu động và dòng tiền.
Ông Vivek Ramachandran, Giám đốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu của HSBC, cho biết: "Chi phí năng lượng đã trở thành một yếu tố then chốt mà doanh nghiệp phải cân nhắc khi quản lý chuỗi cung ứng quốc tế. Các doanh nghiệp đang ứng phó bằng cách bảo đảm nguồn cung năng lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính linh hoạt trong mô hình vận hành."
"Thay vì chỉ phản ứng trước từng áp lực chi phí riêng lẻ, doanh nghiệp đang tái thiết kế chuỗi cung ứng, tuyến thương mại và nguồn cung nhằm ứng phó với tình hình bất định trong dài hạn. Doanh nghiệp ở vị thế tốt nhất để tăng trưởng chính là những công ty kết hợp được sự linh hoạt trong vận hành với việc quản lý chặt chẽ thanh khoản, vốn lưu động và rủi ro."
Khả năng chống chịu của Việt Nam
Cũng theo dữ liệu từ HSBC, doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm lạc quan nhất về triển vọng thương mại quốc tế trong số các công ty tham gia khảo sát, với 94% kỳ vọng hoạt động thương mại quốc tế sẽ tăng trưởng trong hai năm tới. Việt Nam cùng Philippines dẫn đầu khảo sát về chỉ số này, so với mức 86% trên toàn cầu.
Tuy nhiên, khảo sát cũng cho thấy những áp lực chi phí mà doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt. Trong đó, thuế quan là yếu tố chi phí được các doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát đề cập nhiều nhất với tỷ lệ 52%, so với 43% trên toàn cầu. Chi phí năng lượng đứng thứ hai với tỷ lệ 49%, so với mức 44% trên toàn cầu.
Bất chấp những áp lực trên, các doanh nghiệp Việt ghi nhận kết quả tích cực từ các thay đổi trong chuỗi cung ứng. Cụ thể, 9/10 doanh nghiệp tham gia khảo sát (90%) cho biết những thay đổi đã giúp cải thiện dòng tiền và vốn lưu động, cao hơn so với mức 78% trên toàn cầu. Gần như toàn bộ doanh nghiệp tham gia khảo sát (97%) cho biết các biện pháp ứng phó với những bất định và gián đoạn thương mại đã mang lại hiệu quả, so với 86% trên toàn cầu.
Khảo sát cũng cho thấy tầm quan trọng của các hiệp định thương mại và mạng lưới liên kết trong khu vực. Gần như tất cả doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát (99,6%) đang sử dụng ít nhất một hiệp định thương mại tự do (FTA), so với mức 95% trên toàn cầu. Tuy nhiên, 97% cho biết vẫn còn những rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể tận dụng FTA trên quy mô rộng hơn, so với 92% trên toàn cầu.




