Cục Hàng không Việt Nam ngày 9-3 đã báo cáo Bộ Xây dựng đánh giá tác động chiến tranh khu vực Trung Đông và giải pháp ứng phó đối với việc tăng giá nhiên liệu hàng không.
Các hãng hàng không đối mặt chi phí tăng cao hàng ngàn tỉ đồng mỗi tháng do giá nhiên liệu bay tăng vọt
Theo đó, xung đột tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hoạt động vận tải hàng không giữa Việt Nam và khu vực này.
Từ ngày 28-2 đến 10-3, có 98 chuyến bay (80 chuyến chở khách, 18 chuyến chở hàng) khai thác giữa Việt Nam và Trung Đông của các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways bị ảnh hưởng, ước tính khoảng 20.000 hành khách bị tác động. Diễn biến xung đột phức tạp, chưa rõ thời điểm kết thúc, khiến ngành hàng không dự báo sẽ đối mặt nhiều khó khăn trong các tháng tới.
Giá nhiên liệu tăng, nhu cầu du lịch và giao thương suy giảm, cùng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng có thể ảnh hưởng lớn đến kế hoạch khai thác của các hãng bay, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm 30-4, 1-5 và mùa hè 2026. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu Jet A-1 tăng có thể khiến chi phí khai thác của các hãng bay tăng thêm 50–60%, và nếu vượt 200 USD/thùng, tổng chi phí có thể tăng trên 70%. Trong khi đó, chi phí nhiên liệu hiện chiếm 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không, khiến áp lực tài chính tiếp tục gia tăng.
Theo báo cáo của Vietnam Airlines, VietJet Air, Sun PhuQuoc Airways..., với mức giá dầu Jet A-1 khoảng 200-230 USD/thùng như những ngày vừa qua, chi phí khai thác của Vietnam Airlines sẽ tăng thêm khoảng 50-60%/tháng so với trước xung đột. Con số này của Sun PhuQuoc Airways là 30%. Còn đối với VietJet Air, với quy mô khai thác như hiện tại, chi phí khai thác của hãng sẽ tăng thêm 2 ngàn tỉ đồng mỗi tháng.
Giá nhiên liệu tăng cao khiến các đường bay không còn hiệu quả, nhiều đường bay sẽ rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ do không bù đắp được chi phí nhiên liệu phát sinh, do vậy các hãng hàng không Việt Nam đang phải rà soát lại hoạt động khai thác, bố trí xắp xếp lại lịch bay từ tháng 4-2026 để giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tránh việc hủy chuyến do bị gián đoạn cung ứng nhiên liệu hàng không.
Bên cạnh đó, các cảng hàng không và đơn vị phục vụ mặt đất cũng chịu áp lực khi nguy cơ giảm chuyến bay gia tăng, trong khi giá dầu Diesel tăng mạnh khiến chi phí vận hành phương tiện, thiết bị tại sân bay tăng cao.
Kiến nghị áp dụng phụ thu nhiên liệu, có thể điều chỉnh trần vé máy bayCục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét một loạt giải pháp nhằm giảm áp lực chi phí và đảm bảo hoạt động khai thác của các hãng hàng không trong nước.
Theo đó, Cục đề xuất Chính phủ sớm ban hành nghị định sửa đổi thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Đồng thời kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5-2026, cũng như bổ sung nhiên liệu hàng không vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp.
Cơ quan này cũng đề xuất cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa, với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu thực tế. Trong trường hợp cần thiết, Chính phủ có thể xem xét điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa nhằm đảm bảo khả năng duy trì hoạt động khai thác của các hãng bay.
Để ổn định nguồn cung nhiên liệu, Cục Hàng không kiến nghị thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các quốc gia đang hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, như Thái Lan và Trung Quốc, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký. Bên cạnh đó, cơ quan này đề xuất giảm 50% một số loại phí trong lĩnh vực hàng không như phí cất hạ cánh, điều hành bay, tương tự các chính sách hỗ trợ trong giai đoạn COVID-19.
Ngoài ra, cơ quan này đề xuất một số bộ, ngành triển khai các giải pháp hỗ trợ cụ thể. Bộ Tài chính được đề nghị tiếp tục nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về thuế và phí; Ngân hàng Nhà nước xem xét tăng hạn mức tín dụng và bảo lãnh L/C cho doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu và hãng hàng không.
Bộ Công Thương được đề nghị thúc đẩy mở rộng nguồn cung nhiên liệu, chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn tăng tối đa công suất sản xuất Jet A-1. Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các đối tác quốc tế để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhiên liệu và duy trì slot bay lịch sử.
