Thị trường chứng khoán trải qua một tuần biến động và phân hóa mạnh. Sau nhịp giảm đầu tuần dưới áp lực từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc nhóm Vingroup và ngân hàng, VN-Index dần hồi phục nhưng dòng tiền chưa lan tỏa rõ rệt, trong khi áp lực bán tập trung nhiều hơn ở nhóm mid-cap.
Kết tuần, VN-Index tăng 9,57 điểm, tương ứng 0,55%, lên 1.734,93 điểm. Khối ngoại có 3 phiên mua ròng nhưng chưa đủ bù đắp lượng bán trong hai phiên còn lại. Tính chung cả tuần, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 915 tỷ đồng trên toàn thị trường.
Nhận định về diễn biến thị trường, nhìn chung, các chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng, cho rằng thị trường cần thêm tín hiệu cải thiện về thanh khoản, dòng tiền và sự dẫn dắt của nhóm vốn hóa lớn trước khi xác nhận một nhịp hồi bền vững.
Ba chất xúc tác hội tụ có thể kéo dòng tiền trở lại thị trường
"Tiền không biến mất khỏi nền kinh tế", ông Đặng Văn Cường - Trưởng phòng tư vấn đầu tư Mirae Asset (MASVN) nhấn mạnh khi nhìn vào trạng thái hiện tại của thị trường.
Theo ông, tăng trưởng tín dụng và dòng vốn sản xuất kinh doanh vẫn vận động tích cực, nhưng dòng tiền nhàn rỗi trên thị trường chứng khoán đang chọn trạng thái phòng thủ và đứng ngoài quan sát. Vì vậy, vấn đề hiện tại nghiêng nhiều hơn về sự thiếu hụt niềm tin, thay vì thiếu tiền.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở bài toán chi phí cơ hội và chất lượng của các nhịp tăng trước đó. Khi mặt bằng lãi suất huy động có sự nhích lên, phần bù rủi ro của kênh cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn hơn trong ngắn hạn. Đồng thời, việc chỉ số hồi phục nhờ lực kéo cục bộ ở một vài nhóm cổ phiếu trụ thay vì lan tỏa đồng đều khiến phần lớn tài khoản của nhà đầu tư không tạo ra lợi nhuận tương xứng, từ đó làm suy giảm động lực giải ngân mới.
Để thanh khoản quay trở lại rõ rệt, theo ông Cường, thị trường cần ba chất xúc tác hội tụ.
Thứ nhất là sự đồng thuận của nhóm dẫn dắt. Dòng tiền phải thoát khỏi trạng thái co cụm ở cổ phiếu trụ để lan tỏa sang các nhóm có trọng số lớn và tính đại diện cao như ngân hàng, chứng khoán hay bán lẻ.
Thứ hai là tín hiệu đảo chiều của khối ngoại. Sau nhịp tái cơ cấu và bán ròng hậu nâng hạng, việc dòng vốn ngoại, đặc biệt là các quỹ chủ động và ETF quay lại mua ròng ổn định sẽ là cú hích tâm lý quan trọng nhất.
Thứ ba là sự ổn định của mặt bằng lãi suất. Khi áp lực tỷ giá và lạm phát hạ nhiệt, kỳ vọng lãi suất điều hành duy trì ổn định sẽ kích hoạt dòng tiền đang gửi ngắn hạn quay trở lại kênh tài sản rủi ro.
Ở góc độ vĩ mô, chuyên gia Mirae Asset nhận định rằng nếu nhìn vào nền tảng tăng trưởng thực, bức tranh hiện tại đang tạo ra bệ đỡ rất vững chắc. Các chỉ số kinh tế 10 tháng đầu năm 2026 đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng: sản xuất công nghiệp tăng 12,4%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 13,5%, kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.010 tỷ USD, tăng 32,3% và vốn FDI thực hiện đạt hơn 24 tỷ USD.
Tuy nhiên, để tạo ra một nhịp tăng bền vững và bứt phá cho VN-Index, vĩ mô vẫn còn một vài biến số kìm hãm cần được giải tỏa. Đáng chú ý nhất là áp lực lạm phát khi chỉ số CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, chủ yếu do tác động từ nhóm năng lượng, nhà ở và thực phẩm.
Lạm phát neo cao khiến dư địa nới lỏng thêm chính sách tiền tệ bị thu hẹp và tạo sức ép nhất định lên chi phí vốn của doanh nghiệp. Hiện tại, mức lãi suất cho vay trung bình của các ngân hàng có giảm xuống nhưng vẫn ở mặt bằng cao.
"Vì vậy, bối cảnh vĩ mô hiện tại khá tốt để giúp thị trường tạo đáy và tích lũy, đặc biệt khi định giá P/E của nhiều nhóm ngành đã chiết khấu về dưới mức trung vị 10 năm, nhưng chưa đủ thông thoáng để kích hoạt một con sóng tăng trưởng ngay lập tức", ông Cường nhận định.
Trong bối cảnh lợi nhuận quý 3 của nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng trong khi giá cổ phiếu đã điều chỉnh sâu, chuyên gia Mirae Asset cho rằng giai đoạn thị trường phân hóa mạnh và định giá chiết khấu sâu chính là lúc dòng tiền thông minh thực hiện chiến lược "đãi cát tìm vàng", ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất được chuyển đổi thành tiền mặt và câu chuyện hỗ trợ rõ nét trong quý IV. Theo đó, một số nhóm ngành nổi bật hội tụ đủ hai yếu tố này gồm Ngân hàng, Cảng biển, Đầu tư công và Vật liệu xây dựng.
Về chiến lược, ông Cường cho rằng ở vùng điểm số hiện tại, phương án hợp lý nhất không phải là đứng ngoài hoàn toàn hay tất tay, mà là giải ngân thăm dò có chọn lọc và duy trì tỷ lệ tiền mặt phù hợp để tăng tính chủ động.
Khi định giá nhiều cổ phiếu cơ bản đã lùi về vùng hấp dẫn so với trung bình 10 năm, rủi ro giảm sâu của thị trường chung đã được thu hẹp đáng kể. Việc chọn đúng thời điểm để tham gia là rất khó, thế nên đầu tư vào một số công ty có nền tảng cơ bản vững chắc, định giá hấp dẫn luôn được đặt lên hàng đầu.
Bên cạnh đó, việc chủ động duy trì tiền mặt giúp nhà đầu tư tận dụng sự điều chỉnh của thị trường chung để tối ưu hóa giá vốn của các khoản đầu tư.
Loạt nhóm ngành duy trì tăng trưởng và định giá hấp dẫn
Nhìn vào diễn biến tuần qua, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agriseco, nhận định thị trường hiện vẫn đang thiếu cả dòng tiền lẫn niềm tin.
Ở góc độ dòng tiền, mặt bằng lãi suất ở mức cao khiến chứng khoán phải cạnh tranh trực tiếp với các kênh như tiền gửi và trái phiếu. Điều này thể hiện khá rõ qua thanh khoản khi ngoài một số phiên xuất hiện lực cầu bắt đáy, giá trị giao dịch nhìn chung vẫn duy trì ở mức thấp.
Trong khi đó, sự thiếu hụt niềm tin thể hiện qua diễn biến giá khi phần lớn cổ phiếu đã đi ngang hoặc giảm trong thời gian dài, khiến tâm lý thận trọng tiếp tục chi phối quyết định của nhà đầu tư.
Theo ông Khoa, để thanh khoản thực sự trở lại, thị trường cần thêm một số chất xúc tác rõ ràng hơn, trong đó quan trọng nhất là lãi suất huy động giảm thực chất, tỷ giá ổn định và môi trường quốc tế không xuất hiện thêm những cú sốc bất lợi.
Bên cạnh đó, nếu khối ngoại đảo chiều sang mua ròng, dòng vốn này không chỉ hỗ trợ trực tiếp thanh khoản mà còn có thể giúp cải thiện đáng kể tâm lý của nhà đầu tư trong nước.
Về bối cảnh vĩ mô, chuyên gia Agriseco đánh giá các điều kiện trong nước đã có phần tích cực hơn. Sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, trong khi Ngân hàng Nhà nước đã phát đi định hướng giảm lãi suất. Các biện pháp giảm thuế đối với xăng dầu cũng góp phần hạ nhiệt giá nhiên liệu và hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
Tuy nhiên, các yếu tố bên ngoài vẫn là biến số cần thận trọng. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa hoàn toàn lắng xuống, trong khi triển vọng chính sách tiền tệ của Fed và diễn biến của đồng USD vẫn có thể tạo áp lực lên tỷ giá cũng như dòng vốn ngoại.
Trong bối cảnh lợi nhuận quý 3/2026 của nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu đã điều chỉnh sâu, vị chuyên gia Agriseco cho rằng ngân hàng, bán lẻ và vật liệu xây dựng là 3 nhóm ngành có thể được ưu tiên ở thời điểm hiện tại, nhờ vừa duy trì nền tảng tăng trưởng, vừa xuất hiện mức định giá hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh.
Trong đó, ngân hàng được đặt lên hàng đầu khi lợi nhuận toàn ngành tăng khoảng 20%, P/B đã trở về vùng thấp và đây cũng là nhóm có khả năng hưởng lợi trực tiếp nếu mặt bằng lãi suất giảm trong thời gian tới.
Bán lẻ cũng là nhóm đáng chú ý khi lợi nhuận nhiều doanh nghiệp tăng mạnh cùng sự phục hồi của tiêu dùng, trong khi giá cổ phiếu đã giảm đáng kể so với đầu năm, qua đó mở ra dư địa hồi phục nếu dòng tiền quay trở lại.
Với vật liệu xây dựng, động lực chính đến từ giai đoạn cao điểm giải ngân đầu tư công cuối năm, qua đó có thể hỗ trợ triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành.
Dù vậy, ông Khoa cho rằng nhà đầu tư không nên lựa chọn cổ phiếu chỉ dựa trên câu chuyện ngành. Trong từng nhóm, cần ưu tiên các doanh nghiệp còn dư địa tăng trưởng trong thời gian tới, dòng tiền kinh doanh dương và mức định giá thấp hơn trung bình lịch sử.
Về chiến lược, chuyên gia Agriseco nghiêng về phương án giải ngân từng phần thay vì đứng ngoài hoàn toàn. Tỷ trọng cổ phiếu nên duy trì ở mức vừa phải và hạn chế sử dụng margin trong giai đoạn thị trường chưa xác lập xu hướng rõ ràng.
Nhà đầu tư có thể ưu tiên các cổ phiếu cơ bản, có triển vọng tăng trưởng, định giá hấp dẫn và đang giao dịch quanh nền giá tích lũy hoặc duy trì trên đường MA20 có xu hướng đi lên.
Trong những tháng cuối năm, ông Khoa cho rằng nhà đầu tư cần đồng thời theo dõi cả các biến số trong và ngoài nước. Ở quốc tế, tâm điểm là quyết định lãi suất của Fed trong tháng 12, diễn biến của đồng USD, biến động trên Phố Wall, những lo ngại liên quan đến chi phí đầu tư cho AI và căng thẳng địa chính trị.
Trong nước, các chính sách điều hành của Chính phủ, diễn biến tỷ giá, lãi suất huy động và tiến độ giải ngân đầu tư công sẽ tiếp tục là những yếu tố đáng chú ý. Riêng với thị trường chứng khoán, dòng vốn ngoại và kết quả kinh doanh cả năm 2026 của doanh nghiệp có thể trở thành những biến số quan trọng quyết định khả năng cải thiện của dòng tiền trong giai đoạn cuối năm.
Nhịp hồi vẫn yếu, thị trường cần lại sự dẫn dắt của nhóm vốn hóa lớn
Đánh giá diễn biến tuần 9–13/11, ông Nguyễn Đức Anh - Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree cho rằng VN-Index đã có tuần tăng đầu tiên sau hai tuần giảm liên tiếp, nhưng xu hướng giao dịch nhìn chung vẫn chỉ là một nhịp phục hồi yếu.
Một yếu tố khác gây áp lực lên thị trường là hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Riêng trong nhịp giảm trở lại, khối ngoại bán ròng khoảng 748 tỷ đồng, tập trung đáng kể tại cổ phiếu FPT.
Bước sang tuần 16–20/11, Pinetree tiếp tục duy trì quan điểm thận trọng với VN-Index. Theo ông Đức Anh, nhịp tăng trong hai phiên 10–11/11 vẫn chỉ là một nhịp hồi phục yếu khi chỉ số chưa thể vượt đường MA20, trong khi RSI đi ngang quanh vùng trung tính.
Diễn biến của nhóm VN30 còn yếu hơn thị trường chung. Thanh khoản bình quân giảm 11% so với tuần trước cho thấy dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển ra khỏi nhóm này. Theo chuyên gia Pinetree, thị trường sẽ khó duy trì đà tăng nếu thiếu sự dẫn dắt từ các cổ phiếu vốn hóa lớn.
Áp lực bán ròng của khối ngoại cũng tiếp tục là yếu tố cần lưu ý. Dòng vốn ngoại tập trung bán ròng FPT liên tục trong tuần, trong khi kết quả kinh doanh quý III của Nvidia được công bố ngày 17/11 có thể khiến diễn biến của nhóm cổ phiếu công nghệ quốc tế tiếp tục tác động đến nhóm công nghệ trong nước trong các phiên tới.
Với bối cảnh hiện tại, Pinetree tiếp tục giữ quan điểm thận trọng và cho biết sẽ đánh giá lại vị thế ngắn hạn khi VN-Index đóng cửa trên đường MA50.
Đối với hợp đồng tương lai VN30F1M, Pinetree ưu tiên mở vị thế short trong điều kiện phù hợp. Vị thế long chỉ được xem xét khi VN30 đóng cửa trên 1.861 điểm.
