Bộ Công Thương vừa gửi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo lần thứ 14 nghị định về kinh doanh xăng dầu.
Dừng trích Quỹ bình ổn, xử lý tiền còn dư
Bộ Công Thương đề xuất bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu khỏi danh mục các biện pháp bình ổn, đồng thời chấm dứt trích lập, chi sử dụng quỹ từ ngày 1/1/2027. Riêng nguồn tạm ứng ngân sách theo Nghị quyết 69/NQ-CP được xử lý theo phương án hoàn trả.
Nếu dự tính đến đầu năm 2027, số dư quỹ được tạm ứng tại các doanh nghiệp đầu mối chưa đủ trả lại ngân sách, Bộ Công Thương tiếp tục điều hành trích lập đến khi đủ hoàn trả.
Sau khi tổng hợp, quyết toán quỹ, số dư thặng dư, nếu còn, phải được nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi Chính phủ phê duyệt báo cáo.
Bộ Công Thương đề xuất phải công bố giá xăng dầu mới trước thời điểm áp dụng ít nhất 30 phút.
Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp chậm quyết toán. Đầu mối chậm quá 60 ngày sẽ bị đình chỉ kinh doanh tạm thời; quá 90 ngày bị thu hồi giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu và thực hiện phong tỏa tài khoản quỹ.
Cùng với phương án xử lý quỹ, dự thảo bổ sung công cụ bình ổn bằng giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể có thời hạn trong trường hợp cần thiết. Khi hết thời hạn mà không có quyết định gia hạn, biện pháp bình ổn tự động hết hiệu lực; doanh nghiệp quay lại cơ chế tự quyết định, công bố và kê khai giá, trừ trường hợp có quyết định khác của cơ quan có thẩm quyền.
Giá xăng dầu: Không được tăng sớm, chậm giảm
Theo đề xuất mới, doanh nghiệp đầu mối và doanh nghiệp phân phối (không thuộc hệ thống của đầu mối) phải công bố giá xăng dầu mới đến hệ thống phân phối của mình trước thời điểm áp dụng ít nhất 30 phút. Thông báo phải nêu rõ giá hiện hành, giá mới, phạm vi áp dụng và thời điểm có hiệu lực, cụ thể đến giờ, phút.
Trước thời điểm giá mới có hiệu lực, các điểm bán tiếp tục áp dụng giá hiện hành. Khi đến giờ điều chỉnh, doanh nghiệp phải cập nhật giá bán và bảng niêm yết. Dự thảo nghiêm cấm tăng giá trước thời điểm công bố có hiệu lực, trì hoãn áp dụng giá giảm hoặc lợi dụng điều chỉnh giá để ngừng bán, hạn chế bán hàng trái quy định.
Với doanh nghiệp phân phối thuộc hệ thống của đầu mối, Bộ Công Thương đề xuất cho phép bán thấp hơn nhưng không được cao hơn mức giá đầu mối công bố đối với cùng loại xăng dầu, chất lượng, đơn vị tính và địa bàn. Khi đầu mối tăng giá, doanh nghiệp phân phối không bắt buộc phải tăng tương ứng.
Đối với doanh nghiệp phân phối độc lập, giá bán được xác định từ giá mua thực tế, chi phí lưu thông, phân phối hợp lý, lợi nhuận và các khoản thuế, phí. Giá mua phải tính đến chiết khấu, giảm giá; không được tính trùng những khoản chi phí đã nằm trong giá mua.
Một thay đổi khác là chi phí kinh doanh định mức sẽ được Bộ Công Thương thông báo mức điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và thời điểm áp dụng thống nhất, chậm nhất ngày 31/1 hằng năm.
Trước đó, Bộ Công Thương đề xuất doanh nghiệp đầu mối được chủ động quyết định thời gian áp dụng và mức điều chỉnh hằng năm.
