Công khai, minh bạch bán đấu giá
Ngày 28/10 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hải Nam (Đoàn TP. Huế) cho biết, theo quy định của pháp luật về quản lý vốn nhà nước, chủ trương của Đảng cũng như pháp luật hiện hành (như Luật 68, Nghị định 36), khi thoái vốn nhà nước, nguyên tắc là phải công khai, minh bạch và bán đấu giá để chống thất thoát tài sản nhà nước. Để bán đấu giá, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng thông tin công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Ông Nguyễn Hải Nam phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)
Do đó, xảy ra tình huống vướng mắc nếu một doanh nghiệp có một phần vốn nhà nước đang bị lỗ mà muốn thoái vốn, khi đăng thông tin đấu giá trên phương tiện thông tin đại chúng thì theo quy định của Luật Chứng khoán lại bị coi là không đủ điều kiện chào bán ra công chúng do đang kinh doanh lỗ. Nhưng nếu không đăng ký thông tin chào bán công khai thì lại vi phạm nguyên tắc công khai, minh bạch, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát tài sản nhà nước. “Tình huống này đẩy doanh nghiệp vào thế rất khó thoái vốn, khiến dòng vốn bị nghẽn và có thể làm bỏ lỡ cơ hội tái cấu trúc, phục hồi của doanh nghiệp”, ông Nam nói.
“Cần cân nhắc đảm bảo tính đồng bộ, hài hòa giữa pháp luật chứng khoán và pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư cho sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, bảo vệ tài sản công và minh bạch thị trường. Đồng thời, cho phép các doanh nghiệp đang lỗ vẫn được công khai thông tin để thu hút nhiều nhà đầu tư tham gia đấu giá cạnh tranh, thu hồi tối đa giá trị vốn đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực của Nhà nước mà vẫn bảo vệ được nhà đầu tư”, ông Nam nói.
Từ những phân tích, ông Nam đề nghị bổ sung quy định ngoại trừ vào khoản 19 Điều 4 về khái niệm chào bán chứng khoán ra công chúng. Việc công bố thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định của pháp luật để phục vụ hoạt động đấu giá, chào bán cổ phần hiện hữu của doanh nghiệp có một phần vốn nhà nước theo hình thức cạnh tranh về giá không bị coi là chào bán chứng khoán ra công chúng theo quy định tại điểm a khoản này.
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)
Đồng thời bổ sung cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Khi cho phép công bố thông tin rộng rãi đối với doanh nghiệp có một phần vốn nhà nước đang lỗ để bán đấu giá thoái vốn, cần đi kèm điều kiện bắt buộc là bản công bố thông tin phải cảnh báo rõ ràng về tình trạng đang lỗ của doanh nghiệp, để nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm về rủi ro khi tham gia đấu giá.
Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (Đoàn TPHCM) đề nghị, Nhà nước phải có chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng của thị trường chứng khoán. Bởi thị trường chứng khoán Việt Nam tính đến nay đã 26 năm. Trong quá trình vận hành, đã có 1-2 lần bị sập sàn, không giao dịch được, phải đóng cửa, gây rối loạn và ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư, kể cả nhà đầu tư nước ngoài.
Hiện nay, theo thống kê có hơn 14 triệu tài khoản cá nhân và tổ chức đang giao dịch trên thị trường chứng khoán. Cho nên, việc đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại là nhằm bảo đảm cho thị trường hoạt động liên tục, an toàn, minh bạch, hướng tới việc giao dịch không nghỉ trưa và giao dịch chứng khoán liên tục. Nhà đầu tư chứng khoán có thể giao dịch 24/24 giờ vì sự liên thông giữa các thị trường với nhau.
Khuyến khích, đãi ngộ, thu hút nhân lực có chất lượng để phát hiện thao túng, lũng đoạn thị trường
Đại biểu Quốc hội Bùi Xuân Hải (Đoàn TP. Hải Phòng) cho rằng, dự thảo Luật chỉ ghi chung chung “Nhà nước có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, phát triển và thu hút nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán”, nhưng trong dự thảo không có định nghĩa “ngành chứng khoán”. Ông Hải băn khoăn, nếu chính sách đãi ngộ dành cho tất cả những người làm việc trong cả các doanh nghiệp thuộc ngành chứng khoán thì không hợp lý, vì các doanh nghiệp là chủ thể kinh doanh cạnh tranh bình đẳng với nhau và họ có chính sách sử dụng lao động riêng. Hơn nữa, nếu Nhà nước dành sự khuyến khích, đãi ngộ cho tất cả những người làm trong ngành chứng khoán sẽ không công bằng với những người làm việc ở các lĩnh vực khác.
Ông Bùi Xuân Hải phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)
Từ đó, ông Hải kiến nghị, ban soạn thảo cân nhắc thêm các căn cứ, cơ sở thuyết phục cho chính sách này. Nếu áp dụng thì chỉ nên khuyến khích, đãi ngộ, thu hút nhân lực có chất lượng làm việc trong các cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán, chứ không nên dành ưu đãi cho tất cả cá nhân làm việc trong lĩnh vực chứng khoán.
Ông Hải cũng cho hay, quy định tại khoản 3 Điều 6 sửa đổi chỉ mang tính chính sách chung chung, không thể triển khai trong thực tế nếu không có các quy định cụ thể. Trong dự thảo không có quy định cụ thể về chế độ khuyến khích, đãi ngộ và thu hút, cũng như không có quy định giao cho cơ quan nhà nước nào chi tiết hóa nội dung này. “Nếu không có quy định cụ thể, quy định này sẽ chỉ mang tính tuyên ngôn và không có tính khả thi trên thực tế”, ông Hải lo ngại,
Về chính sách phát triển thị trường chứng khoán (Điều 6), theo ông Hải mục tiêu quan trọng và cơ bản nhất của pháp luật về chứng khoán trên thế giới là thu hút nguồn vốn trung và dài hạn để phát triển nền kinh tế. Muốn vậy, luật phải bảo vệ được nhà đầu tư và xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, hoạt động hiệu quả.
Vì vậy, ông Hải đề nghị bổ sung thêm 1 khoản vào Điều 6 về chính sách của Nhà nước: “Nhà nước có chính sách và biện pháp phù hợp để bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán”.
Theo ông Trần Hoàng Ngân, cần quan tâm tới vấn đề nhân lực cho thị trường, nhất là nhân lực quản lý nhà nước và đặc biệt là nhân lực cho khâu vận hành, giám sát, thanh tra, kiểm tra các lệnh giao dịch. “Thị trường chứng khoán thường xuất hiện các tình huống câu kết, lũng đoạn hoặc thao túng thị trường. Do đó, nguồn nhân lực này phải là nguồn nhân lực chất lượng cao mới có thể phát hiện được các giao dịch thao túng, lũng đoạn thị trường”, ông Ngân nêu rõ.
