Đầu năm 2026 đã ghi nhận sự bùng nổ của giá vàng khi đạt kỷ lục 192 triệu đồng/lượng, nhưng sau đó là những chuỗi ngày liên tục giảm. Hiện giá vàng đang dao động dưới ngưỡng 150 triệu đồng/lượng.
Theo TS Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính - ngân hàng, cần phân biệt rõ giữa nhà đầu tư tích sản và nhà đầu tư đầu cơ vàng.
Với những người xem vàng là tài sản phòng thủ, tỷ trọng nắm giữ chỉ nên dao động khoảng 10-20% danh mục. Ngược lại, những nhà đầu tư dành tỷ trọng quá lớn cho vàng với mục tiêu đầu cơ đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn khi giá vàng điều chỉnh.
Bên cạnh đó, việc sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ mở rộng nguồn cung, tăng tính minh bạch trong giao dịch và đẩy mạnh thanh tra, giám sát đang góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới, đồng thời hạn chế hoạt động đầu cơ.
Ông Linh cũng cho rằng, không có công thức đầu tư chung cho mọi người. Việc phân bổ danh mục phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư, thời gian nắm giữ và khả năng chấp nhận rủi ro của từng cá nhân.
Có 1 tỷ đồng nên mua vàng hay gửi tiết kiệm?
Vì thế nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu là tích lũy tài sản dài hạn hay đầu cơ ngắn hạn, đồng thời đặt ra ngưỡng chốt lời và cắt lỗ ngay từ đầu.
“ Còn đầu tư tới khi thua lỗ mới hoang mang, không biết có nên cắt lỗ hay không, tức là đang đầu tư theo cảm tính và cảm xúc, thì rất nguy hiểm. Đầu tư là hành vi cần có sự tính toán, cân nhắc giữa tỉ suất sinh lời và mức độ an toàn của vốn” , TS Linh nhìn nhận.
Với nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro trung bình, TS Linh gợi ý phân bổ tài sản theo nhiều lớp. Trong đó, nhóm tài sản phòng thủ như tiền mặt, vàng, ngoại tệ chiếm khoảng 5%-10%; nhóm tạo thu nhập ổn định gồm tiền gửi tiết kiệm hoặc chứng chỉ tiền gửi; tiếp đến là các khoản đầu tư dài hạn vào cổ phiếu cơ bản tốt. Phần đầu cơ chỉ nên chiếm tỉ trọng nhỏ.
Theo đó, với 1 tỷ đồng, có thể dành khoảng 40% cho cổ phiếu và trái phiếu, 30%-40% gửi tiết kiệm, phần còn lại phân bổ vào chứng chỉ quỹ, vàng và tiền mặt dự phòng. TS. Châu Đình Linh khuyến nghị nhóm nhà đầu cơ vàng cần đặc biệt thận trọng trong giai đoạn khó dự đoán hiện nay.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM, nhận định, diễn biến thị trường thời gian tới vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, đặc biệt là các rủi ro địa chính trị.
Theo đó, dự báo xu hướng chung của giá vàng là sẽ tiếp tục tăng do những bất ổn nhưng mức tăng duy trì ở biên độ vừa phải chứ không bùng nổ quá mạnh mẽ như trước đó.
Từ đó, vị chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu tham gia thị trường là đầu cơ ngắn hạn hay nắm giữ dài hạn. Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược "lướt sóng" tiềm ẩn rủi ro rất lớn và không được khuyến khích.
Ông cũng lưu ý giá vàng vẫn có thể xuất hiện những nhịp biến động mạnh. Chỉ một đợt điều chỉnh sâu cũng có thể gây tâm lý hoang mang, dẫn đến bán tháo hoặc cắt lỗ ở những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, phương pháp và kỷ luật đầu tư.
Ở chiều ngược lại, với chiến lược tích trữ dài hạn, việc nắm giữ vàng vẫn được đánh giá là lựa chọn tương đối an toàn. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn và các chính sách vĩ mô liên tục thay đổi, khả năng dự báo chính xác diễn biến thị trường trong tương lai là không dễ dàng.
Chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh cũng nhận định, sau giai đoạn tăng mạnh kéo dài 3-4 năm qua, dư địa tăng giá của vàng đã thu hẹp đáng kể. Vàng vẫn là một tài sản phòng thủ quan trọng trong danh mục đầu tư, nhưng không còn phù hợp với chiến lược dồn toàn bộ vốn như trước.
Nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ trọng vàng quá lớn nên cân nhắc cơ cấu lại danh mục theo hướng cân bằng hơn, trong khi những người có nhu cầu tích lũy tài sản dài hạn chỉ nên giải ngân từng phần, tránh tập trung toàn bộ nguồn vốn vào một thời điểm.
“ Trong bối cảnh hiện nay, việc phân bổ tài sản hợp lý giữa vàng, tiền gửi, chứng khoán và các kênh đầu tư khác sẽ giúp giảm rủi ro tốt hơn là tập trung toàn bộ nguồn lực vào vàng” , ông Khánh nhận định.
Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO của AFA Capital cho rằng, nếu mức lãi suất huy động hiện nay nằm ở ngưỡng 7% và lạm phát được kiểm soát ở mức khoảng 3% đến 4%, thì người gửi tiền thực chất vẫn đang hưởng mức hiệu suất đầu tư thực dương khoảng 4%.
Đây là một con số cho thấy sự an toàn nhất định cho tài sản trong bối cảnh thị trường có nhiều rủi ro. Nếu so sánh với các loại tài sản khác như vàng, cổ phiếu hay bất động sản trong năm vừa qua, mức tăng trưởng của tiết kiệm có thể không bằng, nhưng bù lại, nó không đi kèm với những rủi ro biến động giá quá lớn.
Một trong những sai lầm phổ biến mà ông Tuấn chỉ ra là việc các nhà đầu tư cá nhân thường sa đà vào việc so sánh giữa các lớp tài sản hoàn toàn khác biệt về tính chất. Ông cho rằng không nên so sánh lợi nhuận giữa tiền gửi và vàng hay cổ phiếu, bởi mỗi loại tài sản đều đóng một vai trò riêng biệt trong cấu trúc tài chính của mỗi cá nhân.
Thay vì tìm kiếm cái "tốt nhất" - một khái niệm vốn dĩ không tồn tại vĩnh cửu trên thị trường - ông Tuấn khuyến nghị nhà đầu tư nên hướng tới việc xây dựng một danh mục phân bổ tài chính.
Danh mục này bao gồm năm loại tài sản chính: tiền gửi, trái phiếu (hoặc chứng chỉ quỹ trái phiếu), cổ phiếu, vàng và bất động sản , nhằm giúp toàn bộ danh mục đạt được sự cân bằng giữa tính thanh khoản, sự an toàn và tiềm năng tăng trưởng.
