Ảnh minh họa
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ngành Điện Việt Nam đã biến những việc tưởng như không thể thành có thể, khi xây dựng thành công đường dây siêu cao áp 500kV mạch 1, rồi đến mạch 2 và mạch 3 chạy dọc đất nước. Hệ thống 500kV Bắc - Nam trở thành "huyết mạch" của hệ thống điện quốc gia, "trục xương sống" vững chắc đảm bảo truyền tải, cung cấp điện cho nền kinh tế.
Công an phát thông báo nóng tới toàn bộ người dân đang bật mạng di động 4G/5G liên tục 24/7Mạch 1 với chiều dài 1.487 km, gồm có 3.437 cột đi qua 17 tỉnh thành, 7 lần vượt sông và 17 lần vượt quốc lộ. Mạch 1 chạy từ Hòa Bình đến Phú Lâm, sau 2 năm tập trung tổng lực, theo phương thức vừa khảo sát, vừa thiết kế, vừa nhập vật tư thiết bị, vừa thi công, ngày 27/5/1994, công trình đường dây 500kV Bắc - Nam đã được đóng điện và đưa vào vận hành.
Đây là công trình điện siêu cao áp đầu tiên, hoàn toàn mới về kỹ thuật và công nghệ đối với ngành Điện Việt Nam. Đáng chú ý, việc hoàn thành xây dựng công trình trong 2 năm là một kỳ tích về tốc độ xây dựng, thể hiện sự quyết tâm, nỗ lực và trình độ trí tuệ của những người làm điện Việt Nam, được cả thế giới đánh giá cao.
Mạch 2 với chiều dài 1.596km, thi công trong giai đoạn 2001 - 2005. Giai đoạn này, đường dây 500kV mạch 1 thường xuyên vận hành quá tải để truyền tải công suất từ Trung tâm Nhiệt điện Phú Mỹ ra miền Bắc. Từ thực tế đó, lãnh đạo EVN đã mạnh dạn trình Chính phủ cho phép xây dựng đường dây 500kV mạch 2.
Khi triển khai đường dây 500kV mạch 1 có chuyên gia nước ngoài làm tư vấn thiết kế, giám sát kỹ thuật, trực tiếp nghiệm thu, đồng thời đa số vật tư, thiết bị do nước ngoài chế tạo, sản xuất và cung cấp… nhưng mạch 2 do cán bộ, công nhân Việt Nam đảm nhận toàn bộ từ khâu thiết kế, thi công, chế tạo cột thép và giám sát, nghiệm thu, khẳng định đội ngũ cán bộ, kỹ sư Việt Nam có khả năng tiếp thu và làm chủ khoa học, công nghệ mới đối với những công trình lớn, đòi hỏi kỹ thuật cao. Ngày 23/9/2005, toàn bộ đường dây 500kV mạch 2 đã chính thức đi vào vận hành.
Công nghệ được sử dụng trong dự án đường dây 500 kV Bắc - Nam là bước tiến quan trọng của ngành điện Việt Nam, từ thiết kế hệ thống truyền tải siêu cao áp đến chế tạo kết cấu thép và tổ chức thi công trên địa hình phức tạp.
Với đường dây 500 kV mạch 1 được đưa vào vận hành năm 1994, Việt Nam lần đầu xây dựng một trục truyền tải điện siêu cao áp dài gần 1.500 km, nối miền Bắc với miền Trung và miền Nam. Công nghệ cốt lõi của công trình là truyền tải điện xoay chiều ở cấp điện áp 500 kV. So với truyền tải ở điện áp thấp hơn, việc nâng điện áp giúp giảm cường độ dòng điện cần thiết để truyền cùng một công suất, qua đó hạn chế tổn thất điện năng trên đường dây.
Hệ thống sử dụng các cột tháp thép dạng giàn, được ghép từ nhiều thanh thép liên kết với nhau để tạo kết cấu chịu lực, nâng đỡ dây dẫn và chống lại tải trọng gió cũng như sức căng cơ học. Toàn tuyến mạch 1 có 3.437 cột tháp thép, cùng hệ thống dây dẫn, chuỗi cách điện và thiết bị bảo vệ, tạo thành mạng lưới truyền tải điện quy mô lớn. Các chuỗi sứ cách điện giữ dây dẫn ở khoảng cách an toàn với thân cột, hạn chế dòng điện rò và nguy cơ phóng điện. Việc xây dựng tuyến đường dây dài hàng nghìn kilômét cũng đòi hỏi khảo sát địa hình, tính toán vị trí móng, thiết kế kết cấu cột và kiểm soát khoảng cách an toàn giữa dây dẫn với mặt đất, công trình giao thông và khu dân cư.
Cuối cùng, dự án đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Trạch- Phố Nối đã hoàn thành sau khoảng 6 tháng thi công. Xét về quy mô công trình, đường dây 500 kV Bắc-Nam mạch 1 cần dựng 60.000 tấn cột thép thì dự án này phải dựng tới 139.000 tấn thép, tức là gấp hơn 2 lần so với mạch 1.
Vào tháng 8/2025, dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối (Hưng Yên) chính thức khánh thành. Đây là dự án quy mô lớn, có tổng chiều dài 519 km, 2 mạch, tổng mức đầu tư hơn 22.300 tỷ đồng (gần 1 tỷ USD).
Dự án có khối lượng đào đất đá là hơn 2,5 triệu m3, sử dụng hơn 705.000 m3 bê tông, 1.177 cột với gần 70.000 tấn cốt thép móng; tổng khối lượng lắp dựng cột thép là 139.000 tấn; kéo tổng cộng gần 14.000 km dây dẫn các loại.
Thự tế, dự án đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối cho thấy sự phát triển về giải pháp kết cấu và kỹ thuật thi công. Một trong những điểm đáng chú ý là cột ống thép cao 145 m, nặng khoảng 426 tấn tại vị trí vượt sông Lam. Bên cạnh kết cấu cột đặc biệt này, quá trình thi công còn sử dụng máy móc chuyên dụng để dựng cột, kéo và kiểm soát lực căng dây dẫn; thiết bị bay không người lái (UAV) có thể hỗ trợ đưa dây mồi qua sông hoặc những khu vực khó tiếp cận. Nhờ đó, các công đoạn thi công được triển khai phù hợp với điều kiện địa hình và yêu cầu an toàn của hệ thống điện.
