Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng, đề xuất giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn và dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi kết hợp xây dựng ga Thường Tín cùng Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia.
Nguồn vốn thực hiện các dự án này được bố trí từ ngân sách trung ương theo kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Đối với dự án đường sắt vành đai phía Đông, đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn, tuyến có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi, điểm cuối tại ga Kim Sơn, đi qua địa phận TP Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên. Tuyến chính dài khoảng 31,3 km, tuyến nhánh dài khoảng 10,3 km.
Trong giai đoạn I, công trình được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi gồm một tuyến đường sắt khổ 1.435 mm và một tuyến đường sắt khổ 1.000 mm, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.675 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng đề xuất giao Hà Nội làm chủ quản 2 dự án đường sắt quốc gia. (Ảnh minh hoạ).
Ban quản lý dự án Đường sắt đã hoàn thành báo cáo đầu kỳ và đang hoàn thiện báo cáo giữa kỳ của Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Dự kiến chủ trương đầu tư sẽ được trình cấp có thẩm quyền xem xét trong năm 2026, khởi công năm 2028 và hoàn thành vào năm 2032.
Đối với dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi kết hợp xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia , tuyến có chiều dài khoảng 26,5 km, được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đơn khổ 1.000 mm. Công trình bao gồm 2 ga mới là ga Thường Tín và ga Phú Xuyên, một xí nghiệp toa xe hàng, một xí nghiệp đầu máy và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia được di dời từ ga Hà Nội về ga Thường Tín mới.
Ước tính sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 11.523 tỷ đồng.
Theo Bộ Xây dựng, việc sớm triển khai các dự án đường sắt quốc gia khu vực phía Nam TP Hà Nội không chỉ phục vụ yêu cầu phát triển mạng lưới đường sắt quốc gia mà còn gắn trực tiếp với tiến độ thực hiện hàng loạt công trình trọng điểm của Thủ đô.
Hà Nội đang quyết tâm triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và tuyến đường sắt đô thị số 6 đoạn Ngọc Hồi - Nội Bài theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Chính phủ.
Tuy nhiên, cả hai tuyến đường sắt đô thị này đều sử dụng chung hành lang với các tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu, gồm đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam, tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và tuyến Bắc Hồng - Văn Điển.
Bên cạnh đó, việc chậm triển khai các công trình đường sắt quốc gia thay thế cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ một số dự án trọng điểm mà Hà Nội đang triển khai, trong đó có Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội quy mô 9.171 ha khởi công từ tháng 12/2025 và Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A quy mô 16 làn xe khởi công từ ngày 19/5/2026, dự kiến hoàn thành năm 2027.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng cho rằng việc sớm đầu tư tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện hữu đoạn ga Phú Xuyên - ga Ngọc Hồi; xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia là yêu cầu cấp thiết.
Theo tính toán của cơ quan này, việc hoàn thành các công trình trên trong giai đoạn 2027 - 2028 sẽ tạo điều kiện để Hà Nội triển khai đồng bộ Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A, Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, đồng thời chuẩn bị mặt bằng và hạ tầng cần thiết để khởi công các tuyến đường sắt đô thị số 1 và số 6.
