Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cùng với thay đổi về vị thế thị trường, một trong những câu chuyện được quan tâm là quy mô dòng vốn quốc tế có thể tìm đến Việt Nam trong thời gian tới.
Tại hội thảo “Ngành Quỹ trong Kỷ nguyên Mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững” trong khuôn khổ Vietnam Fund Awards 2026 (VFA), FiinGroup cho biết FTSE Russell ước tính dòng vốn ngoại vào Việt Nam có thể đạt khoảng 6 tỷ USD.
Theo FiinGroup, bài học tại các thị trường quốc tế cho thấy quy mô dòng vốn sau nâng hạng có thể rất lớn, song mức độ gia tăng có sự phân hóa giữa các thị trường. Tài liệu dẫn trường hợp Saudi Arabia với quy mô dòng vốn khoảng 27 - 43 tỷ USD, trong khi Kuwait ở mức khoảng 3 - 6 tỷ USD.
Đối với Việt Nam, FiinGroup xác định dòng vốn quốc tế sau nâng hạng là một trong ba xu hướng có thể định hình giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành quản lý quỹ, bên cạnh đổi mới sản phẩm và số hóa hoạt động phân phối.
Không phải toàn bộ 6 tỷ USD đều đi theo một cách
Điểm đáng chú ý trong phân tích của FiinGroup là dòng vốn quốc tế sau nâng hạng không phải một khối đồng nhất.
Theo đơn vị này, trong khi dòng vốn thụ động (passive) có thể chảy trực tiếp vào các cổ phiếu nằm trong chỉ số, thì dòng vốn chủ động từ các quỹ thị trường mới nổi và nhà đầu tư tổ chức có thể tiếp cận Việt Nam thông qua các công ty quản lý quỹ trong nước, Fund of Funds (FoF) hoặc feeder fund. Đây có thể trở thành nguồn tăng tài sản quản lý trực tiếp cho các công ty quản lý quỹ nội địa.
FiinGroup vì vậy cho rằng cơ hội đối với các quỹ nội không chỉ nằm ở lượng vốn tăng thêm sau nâng hạng, mà còn ở khả năng tiếp cận các dòng vốn chủ động và vốn tổ chức, từ đó chuyển hóa thành tài sản quản lý bền vững hơn.
Hiện ngành quản lý quỹ Việt Nam đã đạt một quy mô nhất định. Tính đến cuối tháng 6/2026, cả nước có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng giá trị tài sản quản lý của các quỹ đầu tư đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD. Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản mà các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.
Như vậy, riêng con số dòng vốn ngoại tiềm năng khoảng 6 tỷ USD được nêu tại hội thảo đã lớn hơn quy mô tài sản hiện tại của các quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, FiinGroup lưu ý nâng hạng chỉ tạo ra cơ hội ban đầu. Khả năng giữ chân và tiếp tục tăng trưởng dòng vốn trong dài hạn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thành tích đầu tư, thanh khoản, minh bạch dữ liệu và chuẩn mực quản trị - vận hành đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Nâng hạng cũng tạo sức ép “nâng chuẩn”
Quan điểm này cũng xuất hiện trong bài phát biểu của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương tại VFA 2026.
Theo Chủ tịch UBCKNN, nâng hạng mở ra cơ hội mới cho thị trường và ngành quỹ nhưng đồng thời đặt ra những yêu cầu mới. Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng.
UBCKNN cho rằng phát triển ngành quỹ phải được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường, chất lượng cung cấp dịch vụ của các công ty quản lý quỹ và tăng khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Ở góc độ ngành quản lý quỹ, FiinGroup cho rằng dòng vốn quốc tế sau nâng hạng có thể thúc đẩy các công ty quản lý quỹ nội địa nâng chuẩn về minh bạch, sản phẩm và vận hành. Đây cũng là một trong những điều kiện để chuyển cơ hội dòng vốn ban đầu thành sự gia tăng tài sản quản lý trong dài hạn.
Trong bài phát biểu tại VFA 2026, Chủ tịch UBCKNN cũng cho biết Việt Nam không chỉ hướng tới thu hút dòng vốn đầu tư theo các chỉ số mà cần từng bước thu hút các dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và các định chế tài chính lớn trên thế giới. Theo tài liệu của UBCKNN, quá trình gia nhập FTSE GEIS được thực hiện theo 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Theo định hướng được nêu tại sự kiện, câu chuyện sau nâng hạng vì vậy không chỉ là có thêm bao nhiêu vốn ngoại vào thị trường. Với ngành quỹ, vấn đề còn nằm ở khả năng tiếp cận dòng vốn chủ động và vốn tổ chức, cũng như việc nâng chuẩn để biến dòng tiền này thành nguồn vốn dài hạn.
